A

Açık Sistem OPEN SYSTEM

Dış etkileşimlere açık olan sistemlerdir. Açık ve uzaktan öğrenmede öğrenen, öğreten, içerik etkileşimleri ve toplumsal etkileşimler dış etkileşimleri belirtmektedir. 

 

Açık Üniversite OPEN UNIVERSITY

Öğrenme malzeme ve süreçlerini herhangi bir ön koşul olmadan isteyen herkese sunma politikasını benimseyen üniversitedir. 

 

Açıköğretim OPEN EDUCATION

Zaman ve mekan kısıtlaması olmayan, öğrenenlerin kendi kendilerine öğrenmesine dayanan, açık kaynaklar ile desteklenen, ihtiyaç duyulduğunda öğretim elemnalarının desteğine başvurulan bir öğretim yaklaşımıdır.

 

Açıköğretim Kaynakları OPEN EDUCATIONAL RESOURCES - OERS

Öğrenme ve araştırma amaçlarına hizmet eden, ücretsiz olarak erişilen, yazılı ve görsel-işitsel içeriklerdir.  

 

Açıköğretim Sistemi THE SYSTEM OF OPEN EDUCATION

Zaman, mekan ve öğrenme içeriklerine ulaşılması açısından esnek bir yapıya sahip, iletişim teknolojilerini kullanan, öğrenmede fırsat eşitliği yaratan, özgün bir açık ve uzaktan öğrenme sistemidir. 

 

NETWORK

Bilgisayarların belirli protokoller ve kurallar çerçevesinde birbirine fiziksel olarak bağlandıkları ortamlardır. 

 

Bilgisayar ağı değişik yerlerdeki bilgisayar sistemlerini birbirine bağlayan bir veri iletişim sistemidir. Bir ağ WAN ve LAN'ların değişik birleşimlerinden oluşabilir. Yerel Alan Ağı (Local Area Network), Geniş Alan Ağı (Wide Area Network), ağlararası ağ (internet).

Akıl Haritası MIND MAPPING

Herhangi bir konu ve düşünce sisteminin harita yöntemi ile düzenlenmesidir. Akıl haritalarında temel düşünce merkezde olup destekleyici düşünceler bunun çevresinde toplanır. 

Akran PEER

Yaş, meslek, sosyo-ekonomik düzey ve bilişsel özellikler açısından ortak özelliklere sahip öğrenenlerdir.

Akreditasyon ACCREDITATION

Eğitimde kaliteyi sağlamak ya da geliştirmek amacıyla eğitim kurumlarının veya programlarının kurum dışından yetkili kuruluşlarca belirli ölçütler çerçevesinde değerlendirilerek belirli bir süre için belgelendirilmesidir.

Algoritma ALGORITHM

Bir problemi çözmek ya da belirli bir amaca ulaşmak için oluşturulan yol haritasıdır.

AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi) ECTS (EUROPEAN CREDIT TRANSFER SCHEME)

Yükseköğretim kurumları arasındaki öğrenci değişimini kolaylaştıran, öğrencilerin yurtdışında aldıkları dersleri kendi ülkelerinde tanınmasını sağlayan, Avrupa Birliği tarafından geliştirilen sistemdir. 

 

Ana Bilgisayar HOST

Bir bilgisayar ağının yönetiminde temel işlev ve görevleri yürüten sunucu bilgisayardır.

Andragoji ANDRAGOGY

Yetişkin eğitimidir. Kendi hayatını yönetme sorumluluğunu üstlenmiş, kendi kararlarını verebilen ve sonuçlarını kabullenme yaşına gelen bireylerin açık ve uzaktan öğrenme bağlamında, uzaktan öğretim sistemi ile tasarımlanmış araçları kullanarak yaşamboyu öğrenme etkinliklerini sürdürmeleridir.  

 

Arayüz INTERFACE

İnsan-bilgisayar etkileşiminin merkezinde yer alan, kullanıcının yazılım ve donanımı yönetmesini sağlayan ortam ve araçlardır. Bilgisayar ekranları donanım arayüzüne, web tarayıcıları ise web arayüzüne örnek olarak verilebilir. 

 

Artırılmış Gerçeklik AUGMENTED REALITY

Var olan gerçekliğin, bilgisayar ürünü olan 3D grafik, yazılı metin, fotoğraf ve efektlerle zengileştirilerek sanal gerçeklikle bir araya getirildiği bir sistemdir. Kullanım alanı olarak tıp, eğitim ve robot teknolojisi örnek verilebilir.

Aşırmacılık PLAGIARISM

Başkalarının fikir, eser ve çalışmalarını o kişilere atıf vermeden kendininmiş gibi göstermedir.

Açık ve Uzaktan Öğrenme OPEN AND DISTANCE LEARNING

İletişim teknolojileri desteği ile zaman ve mekan esnekliği sağlayan, ön-koşul ve sınırlamaları  ortadan kaldırmayı amaçlayan,bireyin kendi kendine öğenmesine dayanan ve kurumsal bir yapıya sahip olan yenilikçi bir eğitim sistemidir.

Öğrenenlerin birbilerinden ve öğrenme kaynaklarından (öğreten dahil) zaman ve/veya mekan bağlamında ayrı olduğu, öğrenenlerin kendi aralarındaki ve öğrenme kaynaklarıyla aralarındaki etkileşimlerin uzaktan iletişim teknolojileri yardımıyla gerçekleştiridiği biçimlendirilmiş, yarı-biçimlendirilmiş ve biçimlendirilmemiş öğrenme süreci ile ilgilenen bilimsel çalışma alanı  

Uzaktan öğretim teknolojileriyle ön-koşul ve kısıtlamaların gideriymesi amacıyla sağlanan esnek öğrenme kaynaklarında gerçekleşen, öğrenene kendi öğrenme sorumluluğu kazandıran yenilikçi bir bilim alanıdır.

Yaşamboyu öğrenenlere eğitimde fırsat eşitliği sağlamak için bilgiye erişimde ön koşul ve sınırlamaları bilişim teknoloji desteğiyle gidermeyi amaçlayan yenilikçi bir bilim alanıdır.

AJAX AJAX

Asynchronous JavaScript ve XML sözcüklerinin kısaltması olan Ajax, etkileşimli web uygulamaları yaratmak için kullanılan bir web programlama tekniğidir. Temel amacı arka planda sunucuyla ufak miktarda veri değişimi sayesinde sayfayı daha hızlı güncelleyebilen web sayfaları yapmak, dolayısıyla kullanıcının istediği her anda bütün web sayfasını güncelleme derdinden kurtulmaktır.

Açık Kaynak OPEN SOURCE

Açık kaynak, bilgisayar yazılımlarının, makina diline dönüştürülüp kullanımından önceki, programcılar tarafından okunur, anlaşılır, yeni amaçlara uygun değiştirilebilir halinin gizli tutulmayıp, açık halde kamuyla paylaşılmasıdır.

Bir yazılımın programcılar tarafından düzenlenebilir halinin gizli tutulmayıp tüm kullanıcılarla paylaşılıyor olmasıdır.

ARCS-V Motivasyon Tasarımı Modeli ARCS-V MOTIVATIONAL DESIGN MODEL

John M. Keller (1983, 2010) tarafından öğretim tasarımında motivasyon boyutunu ele alan tasarım modelidir. Model beş motivasyon kategorisini oluşturan dikkat (attention), ilişki (relevance), güven (confidence), doyum (satisfaction) ve eylem (volition) faktörlerinin İngilizce karşılıklarının baş harflerinden oluşmaktadır. Açık ve uzaktan öğrenme ortamlarında öğrenenelerin, öğrenme ortamının ve ders malzemelerinin analizinden sonra uygun motivasyon stratejileri geliştirilir ve ders süresince uygun iletişimsel araçlarla kullanılır.

Ataerkillik (Patriyarka) PATRIARCHY

Tam anlamıyla "babanın hakimiyeti". Ataerkillik terimi, başlangıçta erkek aile reislerinin otoritesi üzerine kurulu toplumsal sistemleri tanımlamak için kullanılmıştır. Bugün ise, genel olarak erkek tahakkümünü yansıtan daha genel bir anlamla yüklüdür (bu eğilim, özellikle bazı feminist kuramlarda açıkça görülmektedir). Sosyolojik ve feminist araştırmalarda, ataerkil tahakkümü gösteren son derece çeşitli örneklere yer verilmiştir. 

Anamorfoz ANAMORPHOSIS

Görme duyusuyla dolaysız olarak algılanamayan, belirli bir biçime sahip değilmiş gibi görünen nesnelerin özel bir bakış açısından algılanabilir olması anlamına gelir. Anamorfotik cisimler, ancak belirli (ve sıradan olmayan, aykırı) bir bakış açısından, "yamuk bakarak" algılanabilir, ancak bu sayede Simgesel düzende bir yere oturtulabilir. Lacan'ın bakış/nazar (F. regard, İ. gaze) anlayışına göre ancak belirli bir konumdan ve belirli bir açıdan bakıldığında (gözucuyla) görünebilir "gibi olan" anamorfotik nesneye en iyi örnek, Holbein'ın "Sefirler" tablosudur. Bu tabloda iki sefirin önünde, yerde duran ve anlamsız bir döşeme deseniymiş gibi görünen şey, tabloya yandan ve hafifçe başınızı yana eğerek ("yamuk") baktığınızda, bir kafatası olarak algılanır 

Araştırma Problemi RESEARCH PROBLEM

Araştırmacıyı fiziksel ya da düşünsel yönden rahatsız eden, kararsızlık ve birden çok çözüm yolu olasılığı görünen teoremler ve kurallar yardımıyla çözülmesi istenen soru, mesele, durum, güçlük olarak tanımlanabilir. 

Araştırma Yaklaşımları RESEARCH APPROACH

Kapsamlı varsayımlardan başlayıp detaylı veri toplama, analiz ve yorumlama yöntemlerine kadar yayılan bir araştırma sürecindeki plan ve prosedülerdir.

Arttırılmış Gerçeklik AUGMENTED REALITY

Arttırılmış Gerçeklik fiziksel dünyanın sanal ile gerçek zamanlı olarak bütünleştirilerek aynı kadrajda bulunmasını hedefleyen uygulamalardır. 

Açık Ders Kaynakları OPEN EDUCATIONAL RESOURCES (OER)

Öğrenenlerin yaşam boyu öğrenme gereksinimlerini karşılamak için yükseköğretim ve diğer eğitim kurumlarının, sahip oldukları öğrenme içeriklerini kendilerinden talep eden öğrenenlerin erişimine açtıkları eğitim kaynaklardır

Açık Veri OPEN DATA

Verilerin telif hakkı, patent veya diğer kontrol mekanizmalarının kısıtlamaları olmaksızın hem yasal hem de teknik olarak, herkesin dilediği gibi kullanımına ve yeniden yayınlamasına olanak verecek şekilde ücretsiz olarak ulaşabilmesi fikridir

Ampirizm EMPIRICISIM

Deney yoluyla doğruya ulaşma felsefesidir. Bu anlayışta elde edilen bilgiler deney yoluyla elde edilmediği sürece doğru kabul edilemez.

Alan adı DOMAIN NAME

İnternet kullanıcılarına, ziyaret etmek istedikleri IP adreslere alfabetik - sayısal terimler içeren ve akılda kolayca kalan belirteçlerle ulaşmalarını kolaylaştıran bir isimlendirmedir. 

Amaçlı Örnekleme PURPOSEFUL SAMPLING

'Bilgi açısından zengin' ve aydınlatıcı oldukları, yani ilgi fenomeninin faydalı belirtilerini sundukları için çalışma vakaları (ör. Kişiler, organizasyonlar, topluluklar, kültürler, olaylar, kritik gelişmeler) seçilir. Örnekleme, daha sonra, bir olgudan bir popülasyona ampirik genelleme yapılmak yerine, olgu hakkında fikir edinmeyi amaçlar.

Ayna Benlik LOOKING GLASS SELF

Sembolik etkileşimcilik kuramcılarından Charles H. Cooley tarafından geliştirilen, ayna benlik veya aynadaki ben kavramı bireyin etkileşimde bulunduğu kişilerin kendisine karşı tavırları ve kendisi hakkındaki değerlendirmelerine dayanarak benliğini algılamasını ifade eder.

Ağ toplumu NETWORK SOCIETY

Ağ Toplumu önemli sosyal yapıların ve aktivitelerin elektronik olarak işlenen bilgi ağları tarafından belirlendiği bir toplumdur.

Ampirik kanıt EMPIRICAL EVIDENCE

İnsanın beş duyusu ile ya da insan üretimi araçlar ile gözlemlenebilen, ölçülebilen kanıtlardır.

Ampirizm EMPIRISM

Tüm bilgilerimizin deneyimlerimizden kaynaklandığını savunan öğreti. Bilginin gözlem, deneme veya duyular ile elde edilebileceğini ileri süren geleneksel öğreti, görgücülük, ampirizm, akılcılık karşıtı. Organizma ile durum veya çevre arasında bir etkileşim olarak yaşantıya önem veren, bilgiyi, simgelerle iletişimi yapılan denetimli ve yeniden düzenlenmiş yaşantı biçiminde düşünen çağdaş bir felsefe anlayışı, görgücülük, ampirizm.

aktif İşleme ACTIVE PROCCESSING

Bireyin çevreden elde ettiği bilgiyi önceki bilgileriyle birleştirerek zihin yapılar oluşturma sürecidir. Kısa süreli belleğimizdeki bilgileri işlemek ve kayıt etmektir.

Allosterik Öğrenme ALLOSTERIC LEARNING

Giordan, Del Vechi ve diğer bazı araştırmacılar tarafından 1987 yılından itibaren çalışılan yaklaşım allosterik enzimlerin çalışma prensiplerini temel alarak öğrenmeyi açıklamaya çalışır. Bu yakşalaşımda öğrenme zihinsel tasarımların dönüşümü ile açıklanır. Zihinsel tasarımlar kavramı da Piaget'in ünlü "şema" yapılarını açıklamada kullandığı bir kavramdır.

Anlamca Alıntı PARAPHRASE

Birinin eserin tamamının ya da bir bölümünün kaynak göstermeden farklı cümle ve ifadelerle bir makaleye aktarıp kendi eseri gibi gösterme eylemi.

Ardışık Betimleme CONTINUOUS REPRESENTATION

Çizgi romanda olduğu gibi bir konuyu zaman içindeki akışıyla ardarda dizilmiş sahneler içinde resimleme betimlenmesidir. 

anlamlandırma teorisi INTERPRETATION THEORY

Bireylerin  yeni, belirsiz, akil karştırıcı ya da bir şekilde beklentileri ihlal eden olayları anlama sürecidir

Akademizm/Akademicilik ACADEMISM

Son şeklini bulmuş sayılan bir estetik düzene, akademi geleneklerine sıkı sıkıya bağlılık. Akademizm, 19. Yüzyılda Paris’teki Beaux-Arts Okulu’nca savunulan bu anlayışla, geleneksel kurallar ve modeller, hiçbir yenilik getirilmeden taklit edildi. Akademicilik, klasik geleneğe bağlı akımlarla, “neo” (yeni) akımları kapsar (Örneğin: neo-gotik). Klasik akademi kuramı ve eğitiminde, sanatın uygulanması ve değerlendirilmesi ya da sanat beğenisinin geliştirilmesiyle ilgili her şeyin akılcı bir çerçeve içine alınabileceği düşüncesi temeldir. Buna göre sanat, akılcı ilkeler aracılığıyla öğretilip incelenebilir

anlatı NARRATIVE

İnsanların başlarından geçen olaylarla ilgili anlattıkları hikâyeleri analiz etmek için benimsenen bir nitel araştırma yaklaşımıdır.

Açık sınav OPEN EXAMINATION

Sınav esnasında ilgili ders kitabı, notlar ve diğer materyallerden yararlanılabilinen sınavdır.

Açık Öğrenme OPEN LEARNING

Bilinçli olarak gerçekleşen ve bilinç düzeyinde anımsanabilen bilgilerin elde edilmesini saylayan öğrenme.

Açık Öğretim OPEN TEACHING

Alışılmış geleneksel eğitim tarzından farklı olarak, kampüse gelme zorunluluğunun olmadığı, derslerin bilgisayar vasıtasıyla tamamen sanal ortamda, canlı ve interaktif olarak işlendiği, katılımcının istediği zaman bunları tekrar tekrar izleyebileceği eğitimin adıdır.

Açık Kaynak Programları OPEN SOURCE PROGRAMS

Makine diline dönüştürülmeden önce, programcılar tarafından okunur, anlaşılır, yeni amaçlara uygun olarak değiştirilebilir hali gizli tutulmayan, açık olarak paylaşılan programlardır.

Androgoji ANDROGOJI

Malcolm Knowles kelimenin mucididir.Yetişkinlerin öğrenmesine yol göstermenin ya da yardımın bilim ve sanatı anlamına gelir.Bireylerin doğrudan kendi deneyimlerinden yararlanarak öğrenmesidir

Akıllı Tahta SMART BOARD

Bir bilgisayar, tahtamıza bilgisayar ekranını yansıtan bir projeksiyon, tahta yüzeyimizi ‘okuyan’ bir yüzey teknolojisi ve bu teknolojinin okumalarının bilgisayara aktarılması sürecidir.Diğer bir ifadeyle; Okullarda kullanılan büyüklükte beyaz tahtaların etkileşimli bir ekrana dönüştürülmesidir.

Altın Oran GOLDEN RATIO

Yüzyıllar boyunca sanatta uyum ve oranlandırma (proporsiyon) açısından en yetkin boyutları verdiği varsayılan düzen bağlantısı. Altın oranın elde edilmesi için çok sayıda yaklaşım ve yöntem bulunmaktaysa da en genel formül şudur: Bir doğru parçası öylesi iki parçaya ayrılmalıdır ki, küçük parçanın büyüğe oranı, büyük parçanın bütüne oranına eşit olsun. Bu durumda yaklaşık olarak %61.8 değeri bulunur. Özellikle Rönesans döneminde çok ciddiye alınan ve üzerinde araştırmalar yapılan altın oran, günümüzde sanatsal yaratma alanından tümüyle silinmiştir. Altın oran, bir yapıt yaratılırken kurulabilecek düzen bağıntılarından, hiç de zorunlu olmayan biridir yalnızca. Çağdaş sanat, uyum ve yaratma sorunsalını tek bir formüle indirgeyen böylesi yaklaşımları yadsımaktadır.

Anlamsal Ağ SEMANTIC WEB

Anlamsal ağ, dünya üzerindeki bilgileri tek bir platformda toplamayı amaçlayan, ilgili süreçlerin bilgisayarlar tarafından Web üzerinden otomatik olarak yönetilmesini sağlayan bir uygulamadır. 

ALFA KUŞAĞI ALPHA GENERATION

2010’dan sonra doğan Alfa jenerasyonu çocukları. Akıllı cihazları doğuştan kullanmaya başlayan ilk kuşak.  

A.B.D. UZAKTAN ÖĞRENME DERNEĞİ UNITED STATES DISTANCE LEARNING ASSOCIATION

Uzaktan eğitimin geliştirilmesi ve uygulanmasını destekleyen, kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur.

Araştırma RESEARCH

Herhangi bir olgu, olay ya da kişiyi anlamak, geliştirmek ve sonuçta bilimsel bilgi üretmek amacıyla birtakım bilimsel ilkeler tarafından yönlendirilen, planlı ve sistematik olarak yürütülen bir inceleme olup, verilerin toplanması, analizi, değerlendirilmesi, yorumlanması ve sonucun rapor edilerek duyurulmasını içeren bir etkinliktir.

Aksiyoloji AXIOLOGY

Değerler (niteliği, kriterleri ve gerekçeleri) ve etik üzerine yapılan çalışmaları ifade etmektedir ve bireyin bu dünyada nasıl ahlaklı bir insan olabileceğini sorgulamaktadır. 

atfetme kuramı ATTRIBUTION THEORY

insanların olay ve davranışların sebeplerini açıklama işlemini gerçekleştirirken kullandıkları modellerle ilgilenen teoridir. İnsanların iki güçlü motivasyonu vardır: dünyayı tutarlı bir şekilde anlama ve çevreyi kontrol etme ihtiyacı. Bu ihtiyaçlardan dolayı, insanlar başkalarının nasıl davranacaklarına yönelik önceden kestirimlerde bulunmak isterler. Bu "niçin" sorusunu sürme işlemi, her zaman üzerinde düşünülen bir işlem değildir. Sıklıkla insanlar yüklemeyi otomatik bir şekilde, insanlar ve durumlar hakkındaki izlenimlerine dayanarak yaparlar. Bununla birlikte beklenmeyen bir davranışla karşılaşıldığında nedensellik ön plana çıkar. Çünkü olumsuz yaşantılar daha fazla önceden kestirilebilirlik gerektirirler

Açıklık Politikası OPENNESS POLICY

Araştırmacının tüm becerilerini, araştırmada üstlendiği rolü ve veri toplama sürecini açıklarken okuyucuya karşı dürüst davranması gerekliliğne dayalı, okuyucu ve araştırmacı arasındaki güvenin, geçerlilik ve güvenilirlikten çok daha önemli olduğu iddasını taşıyan, sunum ve raporlama dahil tüm aşamalarda okuyucuya karşı samimi ve açık olunması ilkesi

B

Bağımsız Öğrenme INDEPENDENT LEARNING

Öğrenenin kendi öğrenme sürecinden sorumlu olduğu öğrenme biçimidir. Kendi kendine öğrenme, öz-düzenlemeli öğrenme, öz-yönelimli öğrenme, öz-yönetimli öğrenme ve öz-motivasyon bu kavramın temel bileşenleri arasındadır. 

 

Bağlantıcılık CONNECTIVISM

lar üzerinde anlamlı ilişkiler ve bağlar kurarak bilginin yapılandırılması süreciyle ilgilenen öğrenme kuramıdır. 

Bilginin kendisinin kişi veya nesnelerde yattığını, bilginin kendisinden çok bağlantılar ve ağlar yoluyla bilgiye sahip olan kişi veya nesnelere ulaşabilmenin öğrenme için önemli olduğunu ifade eden bir öğrenme yaklaşımı.

Bırakma DROP-OUT

Kişisel özellikler, profesyonel yaşam, program özellikleri ve çevresel faktörlerden kaynaklı olarak sistemden ayrılmadır.

Bilgisayar COMPUTER

Yazılım ve donanım bileşenlerinden oluşan, karmaşık işlem ve süreçleri girdi-çıktı birimleri ile otomatik olarak gerçekleştiren elektronik cihazlardır. 

 

Bilgisayar Destekli Dil Öğrenimi COMPUTER-ASSISTED LANGUAGE LEARNING

Dil öğrenme sürecinin çeşitli aşamalarında bilgisayar ve internetin işe koşulduğu, öğrenen-arayüz, öğrenen-öğreten, öğrenen-öğrenen etkileşimiyle dil becerilerinin kazandırıldığı dil öğrenme yönemidir. Klasik dil öğretim yöntemlerine göre yoğun etkileşim içerir. Özellikle internet tabanlı uygulamalarla öğrenenme etkinliklerinde gerçek iletişime benzer öğrenme etkinlikleri sunabilir.  

 

Bilgisayar Destekli Öğrenme COMPUTER-ASSISTED LEARNING

Öğrenme süreçlerinin bilgisayar bileşen ve yetenekleri ile yürütülmesi, desteklenmesi ve değerlendirilmesidir. 

 

Bilgisayar Destekli Öğretim COMPUTER-ASSISTED INSTRUCTION

Öğretim etkinliklerinin  bilgisayar bileşen ve yetenekleri ile yürütülmesi, desteklenmesi ve değerlendirilmesi sürecidir. 

 

Bilgisayar Destekli Sınav COMPUTER-ASSISTED EXAMINATION

Her türlü açık ve uzaktan öğrenme sınav etkinliklerinin bilgisayar desteği ile tasarlanması ve uygulanmasıdır. 

 

Bilgisayar Tabanlı Zeki Eğitmen INTELLIGENT TUTORING SYSTEM

Yapay zekâ, bilişsel bilim, bilişim ve web teknolojilerini kullanarak bir öğreticinin davranışlarına benzer şekilde öğrenenin ilerlemesine rehberlik eden ve anlık geri dönütler ile öğrenme sürecinin desteklenmesini sağlayan sistemlerdir.

Bilişsel Yük COGNITIVE LOAD

İnsanın sınırlı bilişsel kapasitesine göre kısa süreli bellekte (çalışan bellekte) belirli bir zaman dilimnde işlenen enformasyon miktarıdır.

Bulut Bilişim CLOUD COMPUTING

Bulut bilişim, veri merkezlerinin altyapısının kullanılarak internet üzerinden hizmetlerin sunulduğu esnek ve ölçeklenebilir hizmetleri ve araçları ifade eder. Bulut bilişimde altyapı ihtiyaçlarının hizmet olarak sağlanması (IAAS), platform ihtiyaçlarının hizmet olarak sağlanması (PAAS) ve yazılım ihtiyaçlarının hizmet olarak sağlanması (SAAS) olmak üzere üç sunum modeli bulunur.

Bilgi Mimarisi INFORMATION ARCHITECTURE

Bilgi Mimarisi (Information Architecture), bilgi paylaşım ortamlarının yapısal tasarımı; organizasyon, etiketleme, arama ve ağ içi gezinti sistemlerinin birleşimi; bilgi ürünlerini ve deneyimleri kullanılabilirlik ve bulunabilirliği kolaylaştıracak şekilde örgütleme bilimidir

Karmaşık bütünler hâlinde bulunan bilgi öbeklerini sınıflayarak, grup layarak, bağlantılandırarak ya da ayrıştırarak organize edip bilgiyi kullanıcının en rahat, kolay ve işine yarayacak şekilde erişimine sunmayı amaçlayan disiplindir.

 

Buton BUTON

Etkileşime geçildiğinde (tıklama, sürükleme, üstüne gelme, dokunma vb. yollarla) bir sürecin başlamasını, bitmesini veya kontrolünü sağlayan basit bir Web sitesi geçiş mekanizmasıdır.

Bilişsel COGNITIVE

Bilmeye veya kavramaya ait.

bütüncül Anlayış HOLISTIC UNDERSTANDING

Nitel araştırmacılar, çalışma altındaki problem veya sorunun bütünsel bir resmini elde etmeye çalışır. Bu durum; çoklu bir bakış açısını, bir durumda var olan birçok faktörü ve genelikle aniden ortaya çıkan büyük resmin taslak bir çizimini içerir. Merkez bir fenomenin veya sürecin çoklu yönlerinin görsel bir modeli, bu bütünsel resmin oluşturulmasına yardımcı olur. 

Bilgi Açığı KNOWLEDGE GAP

Bilgi açığı kuramı Türkçede bilgi uçurumu, bilgi gediği ya da bilgi farkı gibi kelimelerle adlandırılır. Bu kurama göre bilgi toplumda eşit miktarda dağıtılmamıştır. İktisadi servette olduğu gibi, bilgidede sahiplik sözkonusudur. Kitle iletişim araçlarıyla katarılan bilgi, bu bilgiye daha fazla erişme olanağı olan bazı toplumsal kesimlerin diğerlerine oranla daha fazla bilgi sahibi olmasını sağlar Bunun doğal sonucu olarak toplumda ki bilgi artışı anstabil bir görünüm seyrederek yüksek statüdeki kesime göre alt kesimlere oranla daha fazladır. Bilgi açığı ilk kez 1970 yılında Ticheneor Dnhue nun bir makalesinde bahsedilmiştir. Bilgi açığı kitle iletişim araçları yoluyla sosyal sistem içerisinde bilgi verişi arttıkça, yüksek sosyoekonomik statü katmanları,düşük sosyoekonomik katmanlardaki kişilere göre verilen bilgiyi daha hızlı alma eğilimi gösterirler, böylece bu katmanlar arasındaki bilgi açığı azalma değil çoğalma göstermektedir

Bilişsel Alan COGNITIVE DOMAIN

Zihinsel öğrenmenin ağırlık taşıdığı bir alan olup kişinin öğrenilmiş davranışlarından zihinsel yeti ve becerilerin daha çok yer veren bir özellik içerir. Bu alanın alt basamakları: bilgi, kavrama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirmedir.

Bilim Okuryazarlığı SCIENCE LITERACY

Toplumsal yaşantıda kişilik geliştirme sürecini başlatan en önemli öğelerden biri bilim okuryazarlığı; bilimin içeriğini ve doğasını, bilimselliğin ne olduğunu, bilim-teknoloji ve toplum ilişkisini kavramaktan yorumlama uzanan kapsamlı bir süreçtir.

 

Bilimin Doğası NATURE OF SCIENCE

bilimin doğası ile genelde bilimin epistemolojisinin ve bir bilme yolu olarak bilimin ve bilimsel bilginin doğasında var olan değer ve inanışların anlatılmak istendiğini öne sürmüşlerdir

Bilgi Yönetimi KNOWLEDGE MANAGEMENT

Belirli bir bağlam içerisinde bilgiye nasıl ulaşacağını, değerlendireceğini, analiz edeceğini, uygulayacağını ve yayacağını bilme 

Bilişim Teknolojileri INFORMATION TECHNOLOGIES

Her türlü bilgi ve verinin toplanmasında, tüm bu verilerin işlenmesinde ve  depolanmasında, ağ sistemleri aracılığıyla bir yerden bir yere iletilip son kullanıcıların hizmetine ve kullanımına sunulmasında kullanılan donanım, yazılım ve iletişim teknolojilerini bütünleştiren teknolojilerdir.

Bilgi Teknolojisi INFORMATION TECHNOLOGY

Bilginin toplanmasında, işlenmesinde, depolanmasında, ağlar aracılığıyla bir yerden bir yere iletilmesinde ve kullanıcıların hizmetine sunulmasında yararlanılan bilgi ve iletişim teknolojilerinin kombinasyonudur. 

bireyselleştirilmiş eğitim programı-BEP ıNDIVIDUALIZED EDUCATION PROGRAM-IEPS

Özel eğitime ihtiyacı olan bireyin gelişimi veya ona uygulanan programın gerektirdiği disiplin alanlarında (öz bakım, akademik beceriler, sosyal beceriler, iletişim vb.) eğitsel gereksinimlerini karşılamak üzere uygun eğitim ortamlarından (okul, özel eğitim okulu, özel sınıf, mesleki eğitim merkezi vb.) ve destek hizmetlerden (destek eğitim odası, sınıf içi yardım, dil ve konuşma terapisi, fiziksel rehabilitasyon vb.) en üst düzeyde yararlanmasını öngören yazılı dokümandır.

Blog BLOG

Blog, paylaşılan çevrimiçi bir günlüktür. Bir web sayfasında yayınlanır ve genellikle web tarayıcısına erişimi olan herkes tarafından kullanılabilir. Blog yazarının herhangi bir konuda düşüncelerini, gözlemlerini, duygularını ve önerilerini içerir.

Bulut Bilişim CLOUD COMPUTING

Bilgisayarlar ve diğer cihazlar için, istendiği zaman kullanılabilen ve kullanıcılar arasında paylaşılan bilgisayar kaynakları sağlayan, internet tabanlı bilişim hizmetlerinin genel adıdır.

Büyük Veri Analizi BIG DATA ANALYSIS

İnsanların her gün kullandığı sosyal medya hesapları, arama motorları, internet gezintileri sırasında arkalarında bıraktıkları izler ve tekil kullanıcıların internet ile olan tüm etkileşimlerinin bir araya getirildiği devasa veri yığınıdır.

Bilgi-İşlemsel Düşünme COMPUTATIONAL THINKING

Bir problemin formüle edilmesi ve çözümün bir bilgisayarın etkili biçimde gerçekleştireceği şekilde ifade edilmesini içeren düşünsel süreçlerdir.

Betimsel Analiz DESCRIPTIVE ANALYSIS

Çeşitli veri toplama teknikleri ile elde edilmiş verilerin geçmişte var olan temalara göre özetlenmesi ve yorumlanmasıdır. Betimsel analiz dört aşamadan oluşmaktadır. Bunlardan ilki araştırmacının araştırma sorularından, araştırmanın kavramsal çerçevesinden ya da görüşme ve gözlemlerde yer alan boyutlardan hareket ederek veri analizi için çerçeve oluşturmasıdır. Daha sonra araştırmacı önceden belirlenmiş çerçeveye bağlı olarak verileri okur ve düzenler. Sonraki aşama araştırmacının düzenlemiş olduğu verileri tanımlamasıdır. En son süreç ise araştırmacının tanımlamış olduğu bulguları açıklaması, ilişkilendirmesi ve anlamlandırmasıdır

Bilişsel Yanlılık

Kişinin rasyonaliteden ayrıldığı durumları ifade etmektedir. Bilişsel yanlılıklar belirsizlik durumunda insanların bilişsel sınırlılıklarının altından kalkmada destekçi olmaktadır. Karar almayı kolaylaştırarak rasyonel olmayan sonuçlara götürmektedir.

Bağımlı Değişken DEPENDENT VARIABLE

Araştırmada diğer değişkene ya da değişkenlere (bağımsız değişkene) karşı tepkisinin araştırıldığı değişkenlerdir.  Bağımsız değişkene bağlı olarak değişiminin araştırıldığı değişkendir. 

Bağımsız (Etki Eden) Değişken INDEPENDENT VARIABLE

Araştırmacının kontrolü altında olan, düzenleyip, değiştirebildiği değişkendir. Araştırmada etkisinin olup olmadığı araştırılan değişkendir. 

Bilimsel Yönetim SCIENTIFIC MANAGEMENT

Olgusal nitelikli problem çözmenin, bilim üretmenin bilinen ve belli süreçleri olan en güvenilir yoludur.

BINARY BINARY

İkili sayma sistemi, diğer bir değişle 2 tabanlı sistem olarak açıklanan bilgisayar dili.

Bilişsel Öğrenme Kuramı COGNITIVE THEORY

Kişinin önceki öğrenmeleri sonucu çevresinde gerçekleşen öğrenmelerin zihinde yarattığı anlam yüklemeleri ile anlama, algılama, düşünme, yaratma ve duyuş sürecinde karşılıklı öğretme-öğrenme etkileşimi içinde bilgiyi üretmesi ve yorumlaması sürecidir. 

BEBKA BEBKA

Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı

Ç

Çevrimiçi Öğrenme ONLINE LEARNING

İnternet ortamlarında meydana gelen yapılandırılmış, yapılandırılmamış ya da yarı-yapılandırılmış öğrenmedir.

Çevrimiçi Öğrenme Ortamı ONLINE LEARNING ENVIRONMENT

Web sunucuları aracılığı ile internette yer alan öğrenme içerik ve araçlarıdır. 

Çoklu Ortam MULTIMEDIA

Her türlü yazılı, işitsel ve görsel enformasyonun elektronik ortam ve araçlarla sunulmasıdır. Görsel-işitsel enformasyon hareketli ya da hareketsiz olabilir.

Çokluortam Öğrenme MULTIMEDIA LEARNING

Elektronik ortamlarda yazılı, görsel ve işitsel enformasyona dayalı öğrenmedir.

D

Davranışçı Öğrenme Yaklaşımı BEHAVIOURIST LEARNING APPROACH

Öğrenmenin davranışlara dayandığını öne süren öğrenme yaklaşımıdır.

Davranışçılık BEHAVIOURISM

Bilinçten daha çok davranışların gözlenip incelenmesini savunan yaklaşımdır. Dolayısıyla, davranışçılık eğitimde istendik davranışları elde etmeyi amaçlar.

Denklik Kuramı EQUIVALENCY THEORY

Yüzyüze eğitim ve uzaktan eğitimin öğrenenlerin bulunduğu yer ve öğrenme süreçlerinin farklı koşullara sahip olması nedeniyle birbirine eşit olamayacağını, ancak denk olabileceğini savunan kuramdır. Buna göre her iki eğitim biçimi de farklı yöntem ve süreçler kullanarak benzer öğrenme çıktılarına erişebilirler. Bu bağlamda uzaktan eğitimin yüzyüze eğitimin bir kopyası olmasına karşı çıkan kurama göre uzaktan eğitim deneyimi yüzyüze dengi ile aynı çıktılara erişebilir ve bunun için de eşzamanlı ve/veya eşzamansız iletişim araçları kullanılır. Bu da denklik olarak ifade edilmektedir. Kuramın önde gelen savunucuları Desmond Keegan ve Michael Simonson'dır. 

Ders COURSE

Belirli öğrenme çıktılarına ulaşmak amacıyla önceden belirlenmiş bir içeriğin bir takvime ve izlenceye bağlı olarak sürdürüldüğü öğrenme-öğretme sürecidir.

Ders İzlencesi SYLLABUS

Bir dersin hedefler, öğrenme çıktıları, içerik, işleyiş, kullanılacak kaynaklar, ölçme ve değerlendirme kriterleri ve beklenen öğrenen etkinliklerine yönelik açıklamaların yer aldığı belgedir. Ders izlencesinde tüm bu bilgilere yer verilebileceği gibi öğrenme sürecinin esnekliği ve uygulanacak öğretim yöntemine bağlı olarak izlencede yer alacak bilgiler öğrenen-öğreten işbirliğiyle de şekillendirilebilir. 

Ders Programı CURRICULUM

Belirli bir düzene göre takip edilmesi öngörülen, belirli bir zaman için hazırlanmış program bütünüdür. Bu programlar haftalık, dönemlik ya da yıllık süreler gibi zamanlar için hazırlanmış olabilirler.

Dışsal Motivasyon EXTRINSIC MOTIVATION

Bireyin dışında ödül ve ceza gibi öğelerin yarattığı motivasyon türüdür. 

Dijital Okuryazarlık DIGITAL LITERACY

Dijital teknolojileri kullanarak enformasyonu anlamlandırma ve yorumlama bilgi, beceri ve davranışlarıdır.

Dijital Göçmen DIGITAL IMMIGRANT

Dijital teknolojilerin yaygınlaşmasından önce doğmuş, teknolojiye uyum sağlamada zorlandığına inanılan kişidir.

Dijital Yaşamboyu Öğrenme DIGITAL LIFELONG LEARNING

Öğrenenlerin bilgi ve okuryazarlık açısından uzun vadede (çocukluktan emekliliğe ve/veya beşikten mezara) dijital teknolojiler yardımıyla kişisel, sosyal, toplumsal ve akademik anlamda gelişmesi sürecidir.

Dijital Yerli DIGITAL NATIVE

Dijital teknolojilerin içine doğan ve bu teknolojileri gündelik haytının içinde etkili olarak kullanan kişidir.

Doğal Dil İşleme NATURAL LANGUAGE PROCESSING

İnsanlara özgü dillerin (örn Türkçe, İngilizce v.b.) sözel (dilbilim ile ilgili) analizlerinin yapılarak, dilin kurallı yapısının digital bağlamda çözümlenmesidir. 

Donanım HARDWARE

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin fiziksel bileşenlerini ifade eder.

Dosya Paylaşma FILE SHARING

Bir elektronik dosyanın internet aracılığı ile bulut bilişim, eposta, sosyal ağ ve dosya transfer protokolü gibi farklı tekniklerle paylaşılmasıdır.

Durum STATUS

Kişilerin internette özellikle sosyal medya platformlarında çevrimiçi veya çevrimdışı olduklarını bildiren göstergedir. Sistem tarafından belirlenen çevrimiçi/çevridışı/meşgul gibi durumlar olduğu gibi kullanılan platformun özelliğine göre durum çubuğuna kişiselleştirilebilir iletiler de yazılabilir. 

Düz anlatım LECTURE

Öğretmenin/öğretim elemanının bilgiyi düz anlatım tekniğiyle, zaman zaman öğrenenlere düşündürücü sorular da sorarak  pasif dinleyici konumundaki öğrenen grubuna aktarmasıdır. Etkileşim düzeyi düşüktür. 

Dijital Vatandaşlık DIGITAL CITIZENSHIP

Kişilerin toplum entegrasyonu, politika ve vatandaşlık hizmetlerinden yararlanma süreçlerinde enformasyon ve iletişim teknolojilerini kullanmalarıdır. 

doktrin DOCTRINE

Bilim insanlarının fikir ve görüşleri, öğreti.

derin öğrenme DEEP LEARNING

Makine öğrenmesinin bir alt dalıdır. Yapay zeka yeteneklerini içinde barındıran bir robot öğrenmesidir.

Düzdeğişmece METONYMY

Özce bir parçanın bütünü temsil etmesidir. Örneğin, yerli dizilerde gösterilen “havuzlu süper lüks villalar”, yeni zenginliğin düzdeğişmecesidir.

Doğal Araştırma NATURALISTIC INQUIRY

Etnografik bir yaklaşım olarak doğalcı araştırmada amaç, kişilerin deneyimlerini bulundukları ortamlarda bir müdahalede bulunmadan incelemek ve davranışlarının bulundukları ortamla ilişkisini anlamaya çalışmaktır. İnsan davranışlarının doğal ortamlarda gözlemlenmesinin önemini vurgulamaktadır. 

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu ATTENTION DEFICIT AND HYPERACTIVITY DISORDER

Hastaların biliş, algı ve dikkat kapasitelerindeki bozukluklar nedeniyle yaş ve gelişim düzeyine uygun olmayan hareketlerde aşırılık, ertelenemeyen istek, kalıcı ve sürekli dikkatsizlik belirtileriyle karakterize olan davranışsal, sosyal ve psikolojik alanlarda sorunlar yaratan nörolojik ve psikiyatrik bozukluktur.

Devasa Çok Oyunculu Çevrimiçi Rol Yapma Oyunu MASSIVELY MULTIPLAYER ONLINE ROLE-PLAYING GAME

Çok sayıda oyuncunun çevrimiçi olarak oynadığı; oyunun konusu, hikayesi ve bağlamına göre farklı karakterlere bürünebildiği, oyun süresince kullanabileceği ekipmanlar toplayabildiği ve oyun ortamında kullanıcılar arasında çevrimiçi etkileşimin gerçekleştiği bir video oyunu türüdür.

Dijital Uçurum DIGITAL DIVIDE

Sayısal uçurum, bireyler, haneler,  işletmeler  ve  coğrafi  alanlar  arasındaki  bilgiye  ve  iletişim teknolojilerine  erişim  fırsatlarına  ve  interneti  kullanım  alanlarının  genişliğine  dayalı olarak oluşan sosyo-ekonomik seviyelerinin arasındaki farkı ifade etmektedir 

Dijital Yerliler DIGITAL NATIVES

Sayısal  yerliler,  günümüz  teknolojileri  ile  yaşama  başlamış,  yaşamlarının  merkezinde  çevrimiçi  ortamların  ve  yeni  teknolojilerin  yer  aldığı,  tüm  günlük  işlerini  teknoloji  ile  yürüten  21.  yüzyıl  gençlerinden  ve  çocuklarıdır.

Dijital Göçmenler DIGITAL IMMIGRANTS

Sayısal göçmenler, sayısal  dünyanın  içine  doğmayan,  bu  dünya  ile  yaşamlarının  sonraki  bir  döneminde  tanışan, bu yeni teknolojilerden büyülenen ve teknolojinin bazı ya da birçok yönüne  uyum  sağlamayı  başarmış kişilerdir.

Dijital Okuryazarlıklar DIGITAL LITERACIES

Sayısal okuryazarlık  teknoloji  ve  teknolojinin  kullanımı  hakkında  öğrenme  ve  öğretme  sürecidir. Sayısal okuryazarlık, bireyin sayısal teknolojilere ilişkin gerekli bilgilere sahip  olması  ve  bunları  uygulayabilecek yeterlikte olmasıdır. 

Demografi DEMOGRAPHY

Büyüklükleri, yapıları ve dönüşümleri de dahil olmak üzere popülasyonların incelenmesidir. Nüfus bilimi olarak da ifade edilir. 

Deneysel Araştırma EXPERIMENTAL RESEARCH

Deneysel araştırmanın amacı spesifik bir davranışın bir çıktıyı etkileyip etkilemediğini belirlemektir. Araştırmacı, bir gruba spesifik bir davranışta bulunarak ve diğer bir gruptan ayrı tutarak ve daha sonra her iki grubun bir çıktıdan nasıl sonuçlar aldığını belirleyerek değerlendirme yapar. Deneyler, deneklerin rasgele atandığı tam deneysel ve rastgele olmayan atamaların yapıldığı yarı deneysel çalışmaları içermektedir. 

determinizm BELIRLENIMCILIK

Bu yaklaşıma göre şu andaki her olay, geçmişteki olayların bir sonucudur; olaylar ise doğa yasaları tarafından belirlenir. Deterministlere göre, insanın istekleri ve davranışları içten ve dıştan gelen nedenlerle belirlenmiştir. Ne verilen kararlar özgürcedir ne de gerçekleştirilen eylemler.

davranışçı yaklaşım BEHAVIORAL THEORY

 Bu yaklaşıma göre insanlar yeni davranışlar öğrenebildiklerine göre, psikolojik danışma ve rehberlik sürecinde de daha önce öğrendikleri olumsuz davranışlar yerine yenisini öğrenebilirler . Ancak öğrenmenin gerçekleşmesi için uyarıcı davranış ilişkisinin kurulması gerekmektedir. Bozuk davranışa yol açan çevresel koşullar ya da uyarıcılar ortadan kaldırılıp, istenen davranışların pekiştirilmesiyle yeni davranışlar kazandırılabilir.

Durum Çalışması CASE STUDY

Bir veya birkaç duruma ilişkin etkenlerin bütüncül bir yaklaşımla araştırıldığı, bu etkenlerin ilgili durumu nasıl etkiledikleri ve ilgili durumdan nasıl etkilendikleri üzerinde derinlemesine araştırma yapıldığı bir nitel araştırma desenidir.

Dizinleme INDEXING

Genellikle “kodlama” olarak adlandırılan genel bir terimdir. Dizinleme, (a) açık kategoriler (kodlar) belirleme, (b) bunları az çok açık bir yapıyla düzenleme, bir “sözlük” veya kod kitabı olarak biçimlendirme ve (c) veri tabanında kodları uygun yerleri ile eşleştirmeyi içerir. 

Davranışsal Ekol BEHAVIOURISM

Uyaran (stimulus) - tepki (response) ilişkisini bir başka deyişle objektif tekniklerle gözlenebilen sadece çevresel uyarıcılara, insanların bu uyaranlara karşılık gösterdikleri tepkileri inceleyen davranışsal yaklaşımdır. 

Doküman İncelemesi DOCUMENT REVIEW

Bu analiz yöntemi araştırmanın amacına yönelik kaynaklara ulaşmada ve elde edilecek olan verilerin tespit edilmesinde kullanılan bir yöntemdir. Araştırılması düşünülen olgular hakkında bilgi içeren yazılı materyallerin analizini kapsar. 

Delfi Tekniği DELPHI METHOD

1950'li yıllarda Amerika Birleşik Devlerinde RAND (Research and Development) firmasında çalışan Olaf Helmer ve Norman Dalkey isimli iki araştırmacının geliştirmiştir. Bu tekniğin amacı karar verme sürecinde yaratıcı ve güvenilir bilgiye ulaşabilmek için fiziksel olarak birbirinden uzakta olan konu uzmanlarından bilgi toplamak ve bu bilgiyi biçimlendirmek, uzmanlar arasında gizliliği sağlayarak ön yargılardan arındırılmış etkili ve sistemli bir iletişim süreci oluşturarak uzman grubunun nihai karara varmasını kolaylaştırmaktır. 

DİJİTAL ORTAM DIGITAL ENVIRONMENT

Verilerin üzerine kaydedilip saklandığı ortamların genel adıdır.

Dıştan Bakış ETIC

Antropoloji kökenli olan kavram turizm araştırmalarında, pozitivist yaklaşımla gerçekleştirilen, objektifliği ön planda tutan ve genellenebilir sonuçlar elde eden nicel çalışmaları ifade etmektedir. 

E

E-Değerlendirme E-ASSESSMENT

Değerlendirme süreçlerinin elektronik ortam ve araçlar ile gerçekleştirilmesidir. 

E-Dergi E-JOURNAL

Elektronik ortamlarda dergilerin sunulmasıdır.

Eğitsel Veri Madenciliği EDUCATIONAL DATA MINING

Makine öğrenmesi, istatistik, bilişsel bilim, psikometri, yapay zeka gibi alanlarla etkileşimde olan veri madenciliği yöntem ve tekniklerini kullanarak öğrenenlerin ve öğrenme süreçlerinin analiz edilmesine olanak sağlayan bir araçtır. 

Eğlendirerek Eğitim EDUTAINMENT

Belirli öğrenme hedeflerine yönelik eğilendirici içerik ve etkinliklerin yer aldığı öğrenme sürecidir. Genellikle öğrenenlerin etkin olarak rol aldığı, öğrenme sürecini keyifli hale getiren etkinliklerden oluşur. Öğrenenin öğrenme sürecinin merkezinde olduğu bu eğitim türü klasik didaktik yaklaşımlardan uzaktır. 

E-Kitap E-BOOK

Bilgisayar veya elektronik bir cihaz üzerinden okunabilen, basılı olmayan kitap.

E-Öğrenme E-LEARNING

Senkron ve asenkron elektronik ortamlarda gerçelkleşen öğrenmeye denir. Dolayısıyla, e-öğrenme, bilgisayar veya internet gibi teknolojilerin kullanımını gerektirir

Epistemoloji EPISTEMOLOGY

Bilginin doğası, kaynağı ve yapısı ilgilenen felsefe dalıdır. Epistemolojinin olması için bir ontolojinin olması gerekir.

Bilgi felsefesidir. Bilginin doğası ve kaynağını inceleyen bir bilim dalıdır. 

Bilginin elde edilme yolu doğması biçimleri, kaynağı, doğruluğu ve sınırlarını inceleyen bilim dalıdır.

E-Portfolyo E-PORTFOLIO

Öğrenenin ürünlerini dijital ortamda sakladığı, sistemin izin verdiği ölçüde öğretim elemanı veya değerendirmeciden geri bildirim alabildiği dijital ürün dosyasıdır.

E-Posta E-MAIL

İnternet yoluyla bilgisayar ağları üzerinden dijital mesaj gönderme ve alma yöntemidir. Bu mesajlarda çokluortam bileşenleri kullanılabilmektedir.

E-Seminer E-SEMINAR

Dijital teknolojiler kullanılarak ağlar üzerinden gerçekleştirilen seminerlerdir. 

E-Sesli Kitap E-AUDIO BOOK

İnternet üzerinden dinlenebilen sesli kitaplardır. Sesli kitabın hazırlanma sürecinde kullanılan yazılım ve kitabın tasarımına göre kitap içerisinde sayfalar arası gezinti yapılıp yer imi eklenebilir. 

Etkileşimli Kitap INTERACTIVE BOOK

Etkileşimli çokluortam bileşenleri ile desteklenen elektronik kitap formatıdır.

Eklentiler PLUGIN

Sitenin işleyişine katkı sağlamak amacıyla üretilen küçük programcıklardır. Kategori içinde arama yapmak, bir HTML düzenleyicisiyle içerik girişini yapmak gibi işlevler bu eklentilerle gerçekleştirilir.Sitenin işleyişine katkı sağlamak amacıyla üretilen küçük programcıklardır. Kategori içinde arama yapmak, bir HTML düzenleyicisiyle içerik girişini yapmak gibi işlevler bu eklentilerle gerçekleştirilir.

Etnografi ETNOGRAPHY

Araştırmacının uzun bir zaman zarfı içerisinde doğal ortamlarında bozulmamış bir kültürün ortak davranış, dil ve eylem modellerini incelediği, kaynağını antropoloji ve sosyolojiden alan bir araştırma desenidir. Veri toplama, genellikle mülakat ve gözlemleri içermektedir.

Eşitlik teorisi EQUIVALANCE THEORY

 Uzaktan eğitimin geleneksel eğitimin tıpatıp aynısı olmadığını fakat uzaktan eğitimle yüz yüze eğitimin çıktılarının  birbirine eşit olduğunu ileri süren bir teoridir. Bu teoriye göre öğrenme deneyimleri öğrenenlerin yüz yüze eğitim ya da uzaktan eğitim ortamlarında olup olmadıklarına bakmadan tıpatıp aynı olmak yerine birbirlerine eşit olmalıdır. 

Eğitim Teknolojileri EDUCATIONAL TECHOLOGY

Öğrenme kaynakları ve süreçlerinin tasarlanması, geliştirilmesi, kullanılması, yönetilmesi ve değerlendirilmesindeki teori ve uygulamalardır

eleştirel düşünme CRITICAL THINKING

Akıl yürütme, analiz ve değerlendirme gibi zihinsel süreçlerden oluşan bir düşünme biçimidir. 

Analiz etme, yorum yapma, kendini düzenleme, çıkarımda bulunma, açıklama ve değerlendirme gibi üst düzey düşünme becerilerini kullanarak bilginin doğruluğunu, güvenirliliğini sınama

Esnek Sınıf FLEXIBLE CLASSROOM

 Herhangi bir öğrenme ortamının sağlayacağı performansı, güdülenmeyi ve etkililiği maximuma çıkarma ayrıca hem öğrenciye dinamik öğrenme ortamı sunma hem de öğrenme ihtiyaçlarını karşılamak için tasarlanmış sınıfları ifade etmektedir.

Eğretileme METAPHOR

Bir olguyu, bir olayı, bir nesneyi, yine başka bir olgu, olay ve nesne ile açıklamaktır.

Eşik Bekçisi THRESHOLD GUARD

Eşik Bekçisi bir iletişim düzeninde en önemli rol oynayan grup üyesidir. Eşik bekçisi iletişimi grubun dünya görüşüne göre biçimlendirerek, saygı duyulan bir önder ve dolayısıyla güvenilir bir kaynak olarak etkide bulunur. Bir diğer tanım olan Eşik bekçişi veya kapı tutucu terimi ile kanaat önderi arasında temel farklılıklar bulunmaktadır. Eşik bekçisi bir mesaj kitle iletişim araçlarından bireysel dinleyici yada izleyicilere gecerken müdahale eden kişiyi anlatır. 

Ezberbozan Sınıf FLIPPED CLASSROOM

Geleneksel öğrenim akışını tam tersine çevirerek, sınıf içinde eğitmen tarafından anlatılması gereken konuyu öğrencilerin sınıf ders saatleri dışında, elektronik ortamda kayıtlı materyalden öğrenmesini öngören modeldir. Sınıf saatlerinde ise konunun tartışılması ve pekiştirici alıştırmaların yapılmasıyla öğrenmemin derinleştirilmesi ve pekişmesine olanak sağlanır. Bu işlem geleneksel sınıf modeinin tam tersidir.

Eğitim Yazılımı COURSEWARE

Bilgisayar sistemlerinde çalışan her türlü eğitici ve öğretici yazılımı ifade eder.

Eşvaryanslılık EQUIVARIANCE

Sürekli bir değişkenin puanlarında gözlenen değişimlerin diğer değişkene ilişkin puanlarda da benzer şekilde gözlenmesidir.

Eğitim EDUCATION

Bireylerin bilgi, beceri ve anlayış edinmelerine yardım etme süreçlerinin toplamıdır.

Eylem araştırması ACTION RESEARCH

Eylem araştırması, belirli bir durum veya probleme hemen uygulanan pratik sonuçlar üretmek üzere tasarlanmış sistematik ve düzenli bir yoldur. 

EKRAN OKUYUCU PROGRAM SCREEN READER PROGRAM

Ekranda yer alan metin, grafik, kontrol düğmeleri ve menülerin bilgisayarla oluşturulmuş bir ses tarafından okunmasıdır. Görme engellilerin bilgisayar kullanımını sağlamakta ve bilgiye erişimlerini kolaylaştırmaktadır.

ekolojik psikoloj EKOLOGICAL PSYCHOLOGY

Çevre psikolojisinin öncülerinden  tarafından barker ortaya atılan bir yaklaşım. barker, insan-çevre etkileşiminin karmaşıklığına dikkati çekerek, mekanın bireyleri ve bireylerin de mekanı kendi tarzlarında şekillendirdiğini öne sürmüştür.

Ego EGO

Adını Latince “ben” sözcüğünden alan ego, zihnin dış gerçekliğe tepki veren ve kişinin “kendi” olarak düşündüğü kısmıdır. Egonun bütün işlevleri tamamıyla bilinçli olmasa bile, ego bilinçliliği içerir.

e-metin E-TEXT

Genellikle elektronik olarak okunabilen ve dijital formata uygun olan metne dayalı her tür bilgidir.

en az kısıtlayıcı eğitim ortamı LEAST RESTRICTIVE EDUCATION ENVIRONMENT

Bir öğrencinin ailesi ve akranlarıyla en fazla birlikte olabileceği, aynı zamanda eğitim gereksinimlerinin en iyi şekilde karşılanabileceği eğitim ortamıdır.

Eğitim Bilişim Ağı (EBA) EDUCATION INFORMATION NETWORK

Fatih Projesi kapsamında 2012 yılında yayın hayatına başlayan e-içeriğin ulaşılmasında kolaylık sağlayan öğretmenlerin ve öğrencilerin çalışmalarında ve araştırmalarında kolaylık sağlayan web sitesidir.

E-Devlet E-GOVERNMENT

Devletin vatandaşlara yönelik hizmetlerinin elektronik ortamda sunulduğu web sitesidir.

Ergonomi ERGONOMI

İnsanların anatomik özelliklerini, fizyolojik kapasitelerini ve toleranslarını göz önünde bulundurarak, endüstriyel iş ortamındaki pek çok faktörün etkisiyle meydana gelebilecek psikolojik ve sosyal stresler altında sistem verimliliğini ve insan- makine- çevre uyumunun temel kanunlarını ortaya koyan bir bilim dalıdır.

Ençoklamacı Karar Yaklaşımı

Ençoklama her seçeneğin detaylı bir biçimde incelenmesi ile en iyi seçeneğin bulunarak karar verileceğine inanılan yaklaşımdır. Ençoklamacı karar verme seçeneğini uygulayan kişiler karar verme sürecinde kullandıkları sosyal kıyaslama bilgileriyle mümkün olan en iyi seçeneği seçmeye meyillidirler.

entropi ENTROPY

Sistem yaklaşımına göre bir sistemde faaliyetlerin bozulması, dengenin kaybolması, karışıklık ve aksamaların belirmesi ve sonunda sistemin faaliyetlerinin durması yönünde eğilimi ifade eder.

Ezberbozan Öğrenme FLIPPED LEARNING

Öğrenenlerin, önceden hazırlanmış video dersleri ders öncesinde ve genellikle evde izledikleri, sınıfta da çeşitli etkinlikler aracılığıyla konuyu özümsedikleri, geleneksel eğitim sürecinin tersine işleyen bir öğrenme modelidir. 

EŞ ZAMANLI ÖĞRENME SYNCHRONOUS LEARNING

Aynı anda fakat farklı yerlerde gerçekleşen eğitim, öğretim ve öğrenme türlerini tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir.

Ezber bozan Öğrenme FLIPPED LEARNING

Öğrenenin; öğrenme konusu ile ilgili teknolojik destekle (video, konu anlatım kaydı vb.) önceden bilgi edinerek; mekânsal öğrenme ortamında öğreten ve akran grupları rehberliğinde konu ile ilgili kavram, analiz, sentez, uygulama ve değerlendirme çalışmalarını işbirliği içinde bütünleştirerek bilgiyi öğrenme işlevini gerçekleştirme halidir.

Ekolojik Tasarım ECOLOGICAL DESIGN

Disiplinler arası yaklaşım ile başta ekolojik süreçler olmak üzere sosyal, kültürel, ekonomik ve teknolojik süreçleri destekleyici nitelikte çalışmayı gerektiren bir kavramdır.

Eleştirel Teori CRITICAL THEORY

Ontolojik olarak değer temelli realizmi (doğru, sosyal süreçler tarafından şekillenir savı), epistomolojik olarak sübjektivizmi (bulguların araştırmacının değerleri doğrultusunda sunumu) ve metodolojik olarak da interaktif şekilde değişikliğe açık olmayı kapsayan pradigmadır. 

F

Faktör Analizi FACTOR ANALYSIS

 Bir konu, kavram ya da olgu ile ilgili gizil değişkenlerin belirlenmesinde veya varolan değişkenlerin farklı örneklemlerle doğrulanmasında yararlanılan bir istatistik tekniğidir.

Formal (Yapılandırılmış) Öğrenme FORMAL LEARNING

Önceden belirlenmiş norm ve kurallara dayalı; amaçlar, içerik ve yöntemler açısından belli bir müfredata dayandırılmış sistematik öğrenme etkinlikleridir. Belirli bir öğrenme amacı için düzenli ve planlı öğrenme çerçevesinde gerçekleştirilen bu etkinlikler, diploma ya da sertifika karşılığında okullarda ve mesleki eğitim kurumlarında verilmektedir. 

FTP FTP

Dosya Transfer Protokolüdür. Bu protokol ile ağ yardımıyla uzakta bulunan bir bilgisayardan bulunduğunuz yerdeki bilgisayara dosya taşıyabilirsiniz.

Fenomenolojik Araştırma PHENOMENOLOGICAL RESEARCH

Araştırmacının katılımcılar tarafından tanımlanmış şekliyle bir fenomenle ilgili bireylerin yaşanılan deneyimleri betimlediği, kaynağını felsefe ve psikolojiden alan bir araştırma desenidir.

Feminist Yaklaşım FEMINIST APPROACH

Feminist araştırma çoğu kadın olan, feminist bir öz-kimlik taşıyan ve bilinçli olarak feminist bir perspektif kullanan insanlar tarafından yürütülür. Feminist araştırmacılar birçok araştırma tekniğini kullanır, kadınlara söz hakkı vermeye çalışır. Kadınların erkeklerden farklı biçimde öğrendiğini ve kendilerini farklı ifade ettiğini ileri sürer. Eleştirel teorideki gibi Praksis vurgusu vardır ve kadınların birlikte eylemlilikle ancak sorunlarını çözebileceğine inanır.

Finansal Okuryazarlık FINANCIAL LITERACY

Belirli bir gelire sahip bireylerin, birikim, yatırım, bütçeleme, tasarruf gibi temel finansal kavramlar konusunda ekonomik koşulları da göz önünde bulundurarak  uzun vadeli planlamalar yapabilmesi için gerekli yönetim, değerlendirme ve etkili karar verme yetkinliğine sahip olmasıdır.  Bu kavram toplumun her kesiminden bireyi etkilemektedir.

fenomenoloji PHENOMENOLOGY

bu yaklaşım temelini, her bireyin dış dünyayı kendisine özgü bir biçimde algılamasına dayandırır. buna göre birey dış gerçekliği değil, dış gerçekliğin kendisinde oluşturduğu algıyı anlar ve dış dünyaya kendi penceresinden bakar 

Feminizm FEMINISM

Feminizm en kısa tanımıyla, erkek otoritesinin eleştirisidir. Britannica Ansiklopedisi’ne göre feminizm; cinsiyetler arasındaki sosyal, ekonomik ve politik eşitliğe inanmak anlamına geliyor.

Fenomen PHENOMENON

Kendini ve dış dünyayı kendine özgü bir biçimde algılayan kişinin öznel yaşantısına verilen isimdir.

FoMo FEAR OF MISSING OUT

Bireylerin sosyal ağlarda gelişmeleri kaçırma ve gelişmelerden haberdar olamama korkusudur.

FATİH Projesi FATIH PROJECT

Eğitim ve öğretimde fırsat eşitliğini sağlamak ve okullardaki teknolojiyi iyileştirmek amacıyla bilişim teknolojileri araçlarının öğrenme - öğretme sürecinde daha fazla duyu organına hitap edilecek şekilde, derslerde etkin kullanımını hedefleyen eğitim projesidir.

G

Geribildirim FEEDBACK

Herhangi bir konu, içerik, süreç, kavram ya da olgu içinde neden-sonuç ilişkisine dayanan etkileşimdir. Bu etkileşim eşzamanlı ya da eşzamansız bir döngü içerisinde gerçekleşebilir.

Giyilebilir Teknolojiler WEARABLE TECHNOLOGIES

Sensörlerden gelen bilgileri taşınabilir elektronik cihazlara kablosuz teknolojiler veya bluetooth yoluyla aktarılmasını sağlayan ve insan vücudu ile birlikte çalışabilen sistemlerdir. Akıllı saatler, fitness bileklikleri ve Google Glass giyilebilir teknoloji örnekleridir.

Görsel Senaryo Akışı STORYBOARD

Açık ve uzaktan öğrenme sisteminde bulunan bir e-ders malzemesinin tek tek bütün ekranlarının tasarımını kapsayan taslak bir dosyadır.

Grafik Tasarımı GRAPHIC DESIGN

Grafik tasarımı: Bir mesajı görselleştirip alıcıya iletmek için resim, metin, grafik ve çizimlerin algılanabilir bir biçimde iki boyutlu veya üç boyutlu olarak tasarlanmasına yönelik yaratıcı bir süreçtir.

GNU GNU

Genel Kamu Lisansı kullanıcılara programı sınırsız kullanma, programın nasıl çalıştığını inceleme, amaca uygun değiştirme, kopyalarını sınırsız dağıtma ve değiştirilmiş halini dağıtma özgürlüğü tanıyan özgür yazılım lisansıdır.

Güvenilirlik RELIABILITY

Güvenirlik, aynı şeyin bağımsız ölçümleri arasındaki kararlılıktır; ölçülmek istenen belli bir şeyin, sürekli olarak aynı sembolleri almasıdır; aynı süreçlerin izlenmesi ve aynı ölçütlerin kullanılması ile aynı sonuçların alınmasıdır; ölçmenin, tesadüfî yanılgılardan arınık olmasıdır.

Gömülü Kuram GROUNDED THEORY

Gömülü kuram, katılımcıların görüşlerine dayanan bir süreç, eylem ya da etkileşimin, araştırmacı tarafından genel bir teorisini türettiği sosyolojik bir araştırma desenidir. Bu süreç, veri toplamanın çoklu aşamalarını ve bilgi kategorilerinin arıtımını ve birbirleriyle olan ilişkilerini içermektedir. Genellikle nitel sosyal bilim araştırması ile ilişkilendirilen bu araştırma yöntemi, sistematik olarak toplanan verilerden ortaya çıkan teorinin dayandığı ve tümevarımsal olarak geliştirildiği bir araştırma yöntemidir. 

Gömülü kuram, sosyal araştırmaları önceden belirlenmiş teoriler üzerinde temellendirme baskısına karşı bir tepki olarak gelişmiş bir yöntem olarak nitel veri toplama tekniklerini kulllanırken bir yandan çözümlemeler yapılarak elde edilen verilere uygun bir teorik açıklama getirmeye çalışılan araştırma yöntemidir.

Görecelik kuram THEORY OF RELATIVITY

Pozitivizm ötesi anlayışın doğmasına neden olan gelişmelerden biri olarak sayılan ve zaman ve uzayın bakan kişiye göre değiştiğini gösteren kuramdır.

Görüşme ıNTERVIEW

Görüşme, bireylerin çeşitli konulardaki bilgi, düşünce, tutum ve davranışları ile bunların olası nedenlerinin araştırılmasında kullanılan en kısa yoldur.

Geçerlik ve Güvenirlik VALIDIT AND RELIABILITY

Bilimsel düşünme yeteneğini kazanmış bir kişi için, düşüncenin hareket noktası ve geçerlilik ölçüsü güvenilir gözlem verileridir. Güvenirlik iki farklı araştırmacının veya araştırmacıların bulgularının aradan geçen süreye rağmen tutarlılık göstermesidir. Geçerlik ise araştırma sonuçlarının araştırmacının araştırdığını ifade ettiği durumları gerçekten araştırıp araştırmadığının ölçütüdür

Genelleştirilmiş Öteki GENERALIZED OTHER

Herbert Mead tarafından kavramlaştırılan tüm topluluğun örgütlenmiş tavırları ya da egemenler kurumlar tarafından üretilen norm ve değerlerin bireylerce benlik oluşturma ve toplumsallaşma sürecinde içselleştirilmesi, Blumer'in ''kollektif eylem'' kavramına pararleldir

GANTT Çizelgesi GANTT CHART

Bir projenin genel görünümü ve gidişatı hakkında bilgi verme amacıyla tasarlanmış bir proje yönetim aracıdır.

H

Harmanlanmış Öğrenme BLENDED LEARNING

Öğrenmenin, çevrimiçi ve yüz-yüze süreçler ile bir arada kullanılıp zenginleştirilmesine harmanlanmış öğrenme denir.

Hiper Ortam HYPERMEDIA

Doğrusal olmayan URL bağlantılarını içeren metin ve görsel tabanlı elektronik ortamlardır.

HTML HYPER TEXT MARKUP LANGUAGE

Web'in tasarlanmasında kullanılan standart metin işaretleme dilidir. Her türlü web yapısının ana çatısını oluşturur. W3C tarafından oluşturulan son sürümü HTML 5'dir. 

HTTP HYPERTEXT TRANSFER PROTOCOL

Web sitelerinin URL tabanlı çalışmasını sağlayan standart transfer protokolüdür. HTTPs transferin güvenli yapıldığını gösteren versiyonudur.

HTTPS HTTPS

HTTPS, web sitelerinin kurduğu iletişimin güvenliğinin artırılması amacıyla iletilen içeriğin şifrelenmesi demektir. 

Hermeneutik HERMENEUTIC

Hermeneutik terimi, Yunan mitolojisinde tanrıların arzularınıı ölümlülere iletmekle görevli bir tanrı olan Hermes’ten gelmektedir.Sözlük anlamı, anlaşılması zor olanı basit hale getirmektir.Hermeneutik (Yorumbilgisi), insan bilimlerinde geniş yer tutar. Bir konuşma, yazılı kelimeler ya da resimlerden oluşan metnin ayrıntılı bir okuması ya da incelemesine vurgu yapar. Bir araştırmacı, metnin içinde yerleşik anlamı keşfetmek için “bir okuma” yürütür. Bir metne her okuyucu kendi öznel deneyimini getirir. Metni incelerken araştırmacı/okuyucu bir bütün olarak sunduğu bakış açısını özümsemeye ya da onun içine girmeye ve sonra parçalarının bütünle nasıl ilişkilendiğine dair derin bir anlayış geliştirmeye çalışır. Başka bir deyişle gerçek anlamın yüzeyde açık bir şekilde bulunmasına çok seyrek rastlanır: kişi ona ancak metnin ayrıntılı bir incelemesini yaparak, bir çok mesajın üzerinde düşünerek ve parçaları arasındaki bağlantıları arayarak ulaşır. Özellikle M. Weber ve W.Dilthey bu yaklaşımın Sosyal Bilimlere de uygulanabileceğini savunmuş ve Hermeneutik(Yorumlamacı) Sosyal Bilim yaklaşımı bu şekilde şekillenmeye başlamıştır.

Hipotetik HYPOTHETIC

Varsayımsal, sayılgılı anlamlarına gelir. Sayılgılı, sınama, belgeleme, çözümleme ya da açıklama işlemlerinde bir durumu tasarımsal olarak varsayan ya da kurumsal olarak irdeleyen anlamındadır.

hipergerçeklik HYPERREALITY

Hiper-gerçeklik, gerçeğin yerine “gerçeğin göstergesinin/işaretinin” konmasıdır: Her türlü gerçek sürecin işlevsel ikizi ile engelleme operasyonudur. Baudrillard’a göre, gösterge ve imajların sayısız çokluğu o denli yoğunlaştı ki onların ardındaki gerçeği artık göremeyiz, bilemeyiz. Artık “gerçekötesilik” dünyasında yaşıyoruz. Bu yeni gerçekte illüzyon/ hayal gerçeğin yerini almıştır. Bu yeni gerçekte yüzeydeki “görünümler evreni” ötesinde hiçbir şey yoktur. Günümüzde sonsuz enformasyon, tanıtım ve semboller dünyasında, artık yabancılaşamayız ve kolektif bir şekilde örgütlenen bir gelecek de üretemeyiz. Baudrillard, “hiper-gerçek” ile gerçeğin gerçek-ötesi imajlarla yeniden biçimlendirildiğini, gerçeği yok eden bir büyüleyici imajlar dünyasında yaşandığını, kendisi de büyülenmiş bir büyülerle dolu anlatıyla gelmektedir: İmajların; “temsil ettiği” ve dolayısıyla “yerini aldığı” gerçeği ortadan kaldırdığını söylemektedir; yani, gerçek artık yok demektedir; çünkü ne gerçek ne de temsil kalmıştır; sadece hiper-gerçek vardır.

Hedonizm (Hazcılık) HEDONISM

Hedonizm ve hazcılık ilk olarak felsefi açıdan ele alınmıştır. Felsefi bir terim olarak yasamın amacı için hazzı seçen felsefe sistemini veya hazza aşırı düşkünlüğü anlatmaktadır. Bu anlayışta haz almak yasamın amacı olarak görülmektedir.

Hikaye Tahtası STORYBOARD

Öğrenme malzemelerinin geliştirilmesi sırasında malzemenin türünün, yapısının, kontrollerinin, bağlantılarının, geri bildirimlerinin, içerik sunumunun ekran bazında detaylı bir şekilde planlanlamasının yapıldığı dijital ya da kağıt kalemle hazırlanan belgedir.

Hipergerçeklik HYPERREALITY

Medyanın reel yaşamdaki gerçeklikten farklı olarak kendi gerçekliğini üretmesidir. Bir köken ya da gerçeklikten yoksun olarak gerçekliğin modeller aracılığıyla türetilmesi.

HARMANLANMIŞ ÖĞRENME BLENDED LEARNING

Yüzyüze öğrenme ile elektronik veya uzaktan öğrenmeyi bütünleştirme, farklı öğrenme kuramlarını, yöntem ve tekniklerini bütünleştirme, sınıftaki öğrenme sürecini çeşitli çevrimiçi teknolojiler ile destekleme sürecidir.

Hipotez HYPOTHESIS

Değişkenler arasında özel bir ilişkiyi ifade eden, sınanabilir bir önermedir.

Hikaye Araştırması NARRATIVE RESEARCH

Hikaye araştırması, araştırmacıların bireylerin hayatlarını inceledikleri ve bir veya daha fazla kişiye hayatları hakkında hikayeler anlatmalarını isteyen bir beşeri araştırma desenidir. Elde edilen bilgiler daha sonra araştırmacı tarafından genellikle anlatı kronolojisine yeniden aktarılır ya da yeniden oluşturulur. 

hawthorn etkisi HAWTHORN EFFECT

Araştırma sırasında gözlendiğini bilen deneklerin doğal davranmayıp, gözlemcinin istediği şekilde davrandığını ifade eden kavramdır.

High-tech HIGH-TECH

1970’li yılların sonlarına doğru ortaya çıkan, endüstri teknolojisine özgü malzeme, öğe ve donatımın kullanıldığı mimarlık yaklaşımıdır. High-tech, bir akımdan, bir tarzdan çok, bir yaklaşım niteliğinde kalmış, ağırlıklı olarak metal ve camdan yararlanırken strüktürü açıklığıyla ortaya koymuş ve yapılara bir endüstri ürünü görünümü vermiştir. İngiliz mimarları Norman Foster ve Richard Rogers bu yaklaşımın öncüleri sayılırlar. 

Katma değeri yüksek, güncel ve öncü teknoloji anlamına gelmektedir.

Haptik Teknoloji HAPTIC TECHNOLOGIES

Bireylerin sanal nesneleri etkileşimli ortamda hissetmelerine olanak sağlayan teknolojidir.

Hipermetin HYPERTEXT

Bilgisayar ekranı ya da diğer elektronik cihazlarda gösterilen ve sadece yazıdan ibaret olmayan gelişmiş özelliklere sahip belgelerdir. Hipermetinler diğer metin ve kaynaklara hiperbağlantılar ile referans gösterebilir, standart metinlerden farklı olarak imaj, fotoğraf, video, tablo, matematik formülleri vb. içerik sunabilirler.

Halo Etkisi HALO EFFECT

Halo etkisi, bireyin, bir şirket, marka veya ürünün özellikleri hakkındaki sahip olduğu olumlu yada olumsuz ilk izlenimlerinin bu varlıkların karakterini veya diğer özelliklerini bu çerçevede değerlendirmesine yol açan bilişsel bir önyargıdır.

I

ideoloji IDEOLOGY

Özellikle sosyolojik bir kavram olarak ideoloji Karl "Marx'ın çalışmalarıyla gündeme getirilmiştir. İdeolojinin bugüne kadar sosyolojik bir analizde kullanılması, ya söz konusu analizin Marksist olduğuna ya da Marksizmden güçlü biçimde etkilendiğine işaret sayılmıştır. Doğu Ergil’e göre İdeolojinin dar ve geniş kapsamlı iki tanım öne sürülebilir.Geniş kapsamlıl tanıma göre ideoloji; insan ve toplumun geliştirdiği, insan, toplum ve evrene ilişkin kapsamlı bilişsel ve ahlaksal inanç sistemlerinin bir biçimidir. Dar kapsamlı tanıma göre ise belirli bir biçimde düşünme ve davranmayı haklı çıkarmak veya düşünce ve davranışları belirli bir biçimde etkilemek işlevini taşıyan inanç, tutum ve  düşünceler demetidir.

İ

İletişim COMMUNICATION

Belli amaçlar doğrultusunda, kişiler, kurumlar ve/veya örgütler arasında ileti akışı veya alışverişine dayalı olarak bilgi, fikir ya da görüşlerin paylaşılması sürecidir. Bu süreçte kaynak tarafından kodlanan mesaj, bir kanal aracılığı ile alıcıya ulaşır. Alıcıda da kodun çözülmesi gerekmektedir.

İnformal (Yapılandırılmamış) Öğrenme INFORMAL LEARNING

Bireyin farkında olmadan rastlantısal bir biçimde çevresinden, ailesinden, arkadaşlarından ve meslektaşlarından kendi gözlemleri doğrultusunda edindiği, bir plana, müfredata ya da sertifikaya bağlı kalmadan kendiliğinden oluşan öğrenmedir.

İnternet INTERNET

dünya çapında bilgisayar ağlarını birbirine bağlayan genel elektronik iletişim ağıdır.

J

jQuery JQUERY

2006 yılında John Resig tarafından geliştirilen ve şu an geniş bir jQuery ekibi tarafından gelişimi sürdürülen bir açık kaynak JavaScript kütüphanesidir

K

Kapalı Sistem CLOSED SYSTEM

Dış etkileşimlere kapalı olan sistemlerdir. Açık ve uzaktan öğrenme sistemlerinin aksine öğrenen, öğreten, içerik etkileşimleri ve toplumsal etkileşimlere kapalı olan sistemlerdir.

Kitlesel Açık Çevrimiçi Dersler-KAÇD MOOCS

Aynı anda çok fazla sayıda bireyin katılabildiği, belirli bir süre içerisinde belirli bir konuya yönelik öğrenme amaçlarına ulaşmak için yine belli bir program takip eden İnternet ortamında çeşitli platformlar üzerinden verilen ve genellikle katılımın ücretsiz olduğu kitlesel derslerdir. Çoğunlukla krediye sahip olmamakla birlikte pek çok KAÇD sağlayıcısı ücret karşılığında dersin tamamlandığına ilişkin sertifika vermektedir. 

Kaybolma DISORIENTATION

Öğrenenin dijital ortamlarda aşırı bilişsel yüklenme sonucu nerden geldiğini, nereye gideceğini ve nasıl gideceğini bilememesi durumudur.

Kodlama CODING

Dijital ortamların tasarlanmasında kullanıcı etkileşimi ve veritabanı bağlantısının sağlanmasında yararlanılan dillerdir. İşaretleme dilleri, programlama dilleri ve ASCI diller bunlar arasında sayılabilir.

Kullanım Senaryoları USE CASES

Sistem tasarımında, muhtemel özelliklerin ve mimarinin ortaya konabilmesi için kullanılan beyin fırtınası tekniği olarak ifade edilebilir. Bir yazılım üretimi ya da ayrıntılı karar sürecinde daha iyi sonuç alabilmek için, bu ortamda ihtiyaç duyulabilecek bir senaryo üzerinden ayrıntılar ortaya konabilir. Bu senaryolar aynı zamanda teknik ekip ve yönetim ekibi arasında etkili iletişim kurulmasını da sağlamaktadır.

Kapalı Kaynak CLOSED SOURCE

Kapalı kaynak, ticari amaçlı olarak geliştirilme sürecinde yazılan kaynak kodlarının kullanıcıyla paylaşılmayıp gizli tutulduğu yazılımlardır.

Kullanılabilirlik USABILITY

Bir uygulamada belirlenen görevlerin, hedef kitle tarafından gerekli eğitim ve teknik desteğin verilmesinin ardından uygun çevre koşullarında kolaylıkla ve etkili bir şekilde kullanılabilmesidir.

Kudu KUDU

Kudu, korumalı bir ortamda Azure Websitelerinin dağıtımının otomatik veya manuel olarak yönetilmesini sağlayan, açık kaynak kodlu,  IIS ile birlikte çalışan bir sürekli entegrasyon ve dağıtım motorudur.

Konsol CONSOLE

Konsol, gruplanmış bağlantıların bulunduğu sekmelerden oluşan mega menüdür.

Kişiselleştirilebilir Hiper Ortam ADAPTABLE HYPERMEDIA

Bizzat kullanıcı tarafından kişiselleştirilebilen hiper ortamlardır.

Kişisel Deneyim ve Katılım PERSONAL EXPERIENCE AND ENGAGEMENT

Araştırmacı, çalışılan insanlar, durum ve fenomenle doğrudan temas halindedir ve bunlara yakındır; Araştırmacının kişisel deneyimleri ve sezgileri araştırmanın önemli bir parçasıdır ve olguyu anlamak için kritik önem taşır.

Keşfedici Sıralı Karma Yöntemler EXPLORATORY SEQUENTIAL MIXED METHODS

Araştırmacı bir nitel araştırma ile başlar ve katılımcıların bakış açılarını keşfeder. Daha sonra veri analizi gerçekleştirilir ve elde edilen bilgiler ikinci basamakta, yani nicel aşamayı oluşturmada kullanılır. Açımlayıcı Sıralı Desendeki sıranın tersine dönüştürülmüş şeklidir.

Küreyerel GLOCAL

Küresel ve yerel kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş, yerel özelliklerini yitirmeden küresel olabilen şeyler için kullanılan isim.

Kitle İletişimi MASS COMMUNICATION

Kitle iletişimi bir diğer adıyla yığın iletişimini anlatır. Kitle iletişiminde “kitle” kavramı izleyicilerin sosyal siyasal ve ekonomik bakımlardan belirsiz, ayırdedilemeyen kişiler kümesi olduğunu ima eder. Kişiler kümesi geniş okuyucu, izleyici yada seyriciler kümesini ifade eder. Kitle iletişiminin iletisi ürettiği mesaj olarak isimlendirilir. Mesaj söylenen bir söz, yazılan bir makale, bir tv porogramı yada programda söylenenler, bir haber yada haberde bizlere sunulanlar olarak izleyici yada dinleyici karşısına çıkabilir. Mesaj, aracın içerdiği teknolojik özelliklerine göre çeşitli biçimler alır. Hemen her kitle iletişim aracı birden daha fazla iletiye izin verir. Bu anlamda kitle iletişimi; bir yada daha çok kitle iletişim aracı ile geniş ve bilinmeyen bir kitleye yapılan yayına denir

Kültür endüstrisi CULTURE INDUSTRY

Kültür endüstrisi kavramı, Frankfurt Okulu temsilcilerinden Adorno ve Horkheimer’a aittir. Kültürün endüstrileşmesi demek, insanın hazzını, kendini ifade ediş biçimini şekillendirirken, kendi tercihlerinden çok, piyasadaki satın alınabilirliğini önplana koyması demektir.

Kültür CULTURE

Bir grubun yaşamını anlamlandırmasını sağlayan ve bu gruba yaşam biçimi istikametlerini sunan karmaşık bir müşterek inançlar, değerler ve kavramlar kümesidir. 

Kendi Kendinden Aşırma SELF-STEALER

Yazarın eski yayınından yaptığı alıntılarda veya yayının tamamının başka bir yayın organında yayımlanması durumunda kendisini kaynak olarak göstermemesi.

Kesit SECTION

Bir yapının düşey bir düzlemle varsayımsal olarak kesilmesi durumunda, bu düzlem üzerindeki izdüşümünün ölçekli olarak yapılmış çizimi. Mimari tasarlamaya ancak rönesans ile birlikte girmiştir.

kuram THEORY

Olayları ve olguları açıklamak için birbirleriyle ilişkili bilgilerin bütünleştirildiği sistematik bilgiler bütününe Kuram denir. 

Kitle iletişim araçları MASS MEDIA

İletişim sosyolojisine gore kitle iletişim araçlarının belirleyici özelliği, teknik araçlar kullanılarak, zaman ve uzay içinde ve büyük sayılarda tekrarlanabilen mesajları büyük izleyici topluluklarına iletilmesidir.

kaynaştırma ıNCLUSION

Özel gereksinimli öğrencilerin genel eğitim sınıfları içerisinde eğitimlerini ve buna paralel olarak akranlarıyla sosyal ve eğitimsel açıdan birlikteliklerini amaçlayan bir eğitim modelidir.

kendini yönetme stratejileri SELF-MANAGEMENT STRATEGIES

Bireylerin kendi davranışlarını sürdürmeleri, değiştirmeleri veya düzenlemeleri amacıyla kendi davranışlarını kontrol etmek için kullandıkları davranış yönetimi stratejileridir.

kodlayıcılar arası güvenirlik ıNTRA-CODER RELIABILITY

Toplanan verilerin güvenirliğini belirlemek amacıyla araştırmacı ve alan uzmanının görüşme dökümlerini birbirinden bağımsız olarak tek tek okuyarak görüşme kodlama anahtarı oluşturmalarına ve her iki kodlayıcının her bir soru maddesine vermiş oldukları cevapların karşılaştırılarak “Görüş birliği/ Görüş Birliği + Görüş Ayrılığı x 100” formülüyle hesaplanmasına dayanan güvenirlik hesaplamasıdır.

Kültür Analizi CULTURAL ANALYSIS

Bir kültürü, o kültürdeki inanış ve değerleri ve bunların oluşma süreçlerini incelemek amacıyla yapılan araştırmalar kültür analiz çalışmalarını oluşturmaktadır.

Kartezyen Felsefe CARTESIAN PHILOSOPHY

Geleneksel ruh anlayışından ayrılarak modern psikolojiye kaynaklık eden bilinç düşüncesini felsefeyle birleştirir. Düşüncenin yüceltilmesi ise insanı yüce hale getiren biricik olgunun zihin olduğu anlamını taşımaktadır.

KUANTUM ÖĞRENME QUANTUM LEARNING

Gerçekliğin bütünlük içinde algılanarak bireyin tüm yönlerini gerçekleştirmek amaçlı; olgular arasında neden-sonuç ilişkisinin gerçekleştiği koşullar doğrultusunda öznel bir bakış açısı ile kesin yargılardan kaçınılarak karşılıklı nedensellik ilişkisi içinde birçok öğrenme yaklaşımlarının birbiri ile ilişkilendirilerek birlikte kullanılması ile öğrenenin öğrenme etkinliğinin sürekliliğinin sağlanması durumu

Karaborsa BLACKMARKET

Genelde yapay yokluk yaratmak suretiyle yasalarla belirlenmiş olan sınırlar dışında ve gerçek değerin çok üstünde mal satılması.

L

LAMP LAMP

Son 20 yılda yaşanan bilgi yönetimi devrimi sırasında, ücretsiz araçlarla herkesin karmaşık İYSler oluşturma sürecine katılımını kolaylaştıran dört önemli bileşen, kısaca LAMP olarak adlandırılmaktadır: (L)inux + (A)pache + (M)ySQL + (P)HP.

Link LINK

Link; buton, metin veya başka bir araç yoluyla etkileşime girildiğinde kullanıcıyı daha fazla içeriğe, yeni bir Web sitesine veya Web sitesi içinde farklı bir bölüme yönlendiren harf, rakam ve sembollerden oluşan özel verilerdir.

Literatür Haritası LITERATURE MAP

Özgün çalışmanın literatüre ne şekilde katkı yapacağını ve çalışmanın daha büyük araştırma birikimindeki yerini gösteren, konu ile ilgili literatür gruplarının resmini yada şeklini ortaya koyan görünüme denir. 

M

Masaüstü DESKTOP

İnsan-Bilgisayar etkileşimini kolaylaştırmak amacıyla bilgisayar ana ekranında simgelerden oluşan çalışma ortamıdır.

Mesaj MESSAGE

Kaynak tarafından kodlanmış iletişim birimidir. Yüz-yüze iletişimde yeraldığı gibi iletişim teknolojileri iletişiminde de yer alır.

MİB CPU

Merkezi İşlem Birimi, bilgisayarların işlem merkezi olan bileşendir.

Mobil Öğrenme (M-Öğrenme) MOBILE LEARNING (M-LEARNING)

Cep telefonları, akıllı cep telefonları, Kişisel Dijital Asistanlar (PDA) Tablet bilgisayarlar, taşınabilir bilgisayarlar gibi aygıtlar kullanılarak çeşitli yazılımlar ve uygulamalar yoluyla gerçekleştirilen öğrenmedir. Kişiler, günlük hayatları içerisinde, mobil aygıtlarını kullanarak öğrenme içeriklerine erişebilir ve öğrenme etkinliklerine katılabilirler. 

MySQL MYSQL

MySQL, çok kullanıcılı (multi-user) ve çoklu iş parçacıklı (multi-threaded) güçlü (robust) bir veri tabanı yönetim sistemidir.

Mobil Öğrenme MOBILE LEARNING

Mobil öğrenme, belirli bir yere bağlı olmadan eğitim içeriğine erişebilmeyi, dinamik olarak üretilen hizmetlerden yararlanmayı ve başkalarıyla iletişimde bulunmayı sağlayan, kullanıcının bireysel olarak gereksinimine anında cevap vererek üretkenliğini ve iş performans verimliliğini artıran ve mobil teknolojiler aracılığıyla gerçekleşen öğrenme olarak tanımlanmaktadır. Diğer bir tanıma göre ise mobil öğrenme, kişisel elektronik cihazlar kullanarak, içerik ve sosyal etkileşimler aracılığıyla çeşitli bağlamlarda gerçekleşen öğrenmedir.

Mikro Yükseklisans MICROMASTER

Bazı üniversiteler tarafından sunulan lisansüstü düzeyde bir sertifika programıdır. Geleneksel yüksek lisans derecesinden farklı olarak, mikro yükseklisans araştırma tezi gereksinimi olmayan, öğrencilerin daha sonra bir yüksek lisans proğramını seçmeleri durumunda kredilerini aktarabildikleri öğretilen ders ve çalışmalardan oluşur

Makine öğrenmesi MACHINING LEARNING

Makine Öğrenmesi; matematiksel ve istatistiksel yöntemler kullanarak mevcut verilerden çıkarımlar yapan, bu çıkarımlarla bilinmeyene yönelik tahminlerde bulunan yöntem paradigmasıdır. 

Deneyimlerle otomatik olarakkendini geliştirebilen bilgisayar programlarının; öğrenen makinelerin yapılandırılması, makinelere programlanmadan öğrenme yeteneğinin kazandırılması üzerine çalışmaların sürdürüldüğü bir araştırma alanıdır.

Mikro öğretim MICRO TEACHING

Normal bir öğretim sürecinin karmaşıklığını basitleştirmek için kullanıla öğretim yöntemidir. Yapılan öğretme faaliyeti videoya çekilir ve geri dönüt verilir. Öğret, yeniden öğret mantığına dayanır.

medya okuryazarlığı MEDIA LITERACY

Bireylerin medyayı kullanma becerilerini ifade eden bu kavram; iletişimin kaynaklarını, iletişim teknolojilerini, kullanılan kodları, üretilen mesajları, mesajların seçimini, mesajların yorumunu ve etkisini anlamakla ilgilidir. 

mülakat INTERVIEW

1. Buluşma, görüşme. 2. Röportaj. 3. Bir işe alınacak kişiler arasından seçim yapabilmek amacıyla kendileriyle karşılıklı konuşma, görüşme.

Motivasyon MOTIVATION

Bireylerin belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere kendi arzu ve istekleri ile davranması sürecidir.

Meta-Matris META MATRIX

Farklı durumların betimsel verilerini bir arada toplayarak standart bir formatta birleştiren temel çizelgelerdir.

N

Nesnelerin İnterneti INTERNET OF THINGS

Cihazların internet üzerinden iletişimde olması ve veri alışverişinde bulunmasıdır. Makinalar arası iletişimi belirtir.

Netiket NETIQUETTE

İnternet ortamıdaki ahlak ve görgü kurallarını belirten kavramdır.

Nicel Araştırma QUANTITATIVE RESEARCH

Bir olayı açıklamak için sayısal verilerin matematiksel ve istatiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmesidir.

Non-formal (Yarı-yapılandırılmış) Öğrenme NON-FORMAL LEARNING

Bireyin ilgi alanına bağlı olarak bir konu uzmanı tarafından verilen eğitimdir. Bu eğitim türü planlanan genel bir hattın içinde yer almaz, eğitim hedeflerini içermez ve didaktik bir öğretim şekli değildir. Yarı-yapılandırılmış öğrenme, yapılandırılmış ve yapılandırılmamış öğrenmenin arasında kalan ve herhangi bir dereceye veya sertifikalandırmaya yöneltmeyen bir öğrenme/eğitim biçimidir. 

Nesne Yönelimli Programlama OBJECT ORIENTED PROGRAMMING

Nesne yönelimli programlamada hazırlanan yazılımlar, nesnelerden ve bu nesneler de kod parçacıklarından oluşur. Bu nesneler, yazılımın farklı aşamalarında tekrar tekrar kullanılabilir.

Nitel Araştırma QUALITATIVE RESEARCH

Sosyal ya da beşeri bir probleme bireylerin veya grupların atfettiği anlamları keşfetme ve anlamaya yönemlik bir yaklaşımdır. Araştırma süreci; soruların ve işlem basamaklarının geliştirilmesi, genellikle katılımcıların kendi ortamlarından veri toplanması, özel durumlardan genel temalara ulaşılarak tümevarımsal veri analizi yapılması ve araştırmacının verilerin anlamını yorumlama aşamalarını kapsamaktadır. Yazılan son rapor esnek bir yapıya sahiptir. Bu çerçevede araştırma yapan kişiler; tümevarımsal üsluba, bireysel anlama odaklanmaya ve bir durumun karmaşıklığını yorumlamaya önem veren araştırma tarzını desteklemektedirler. Gözlem, görüşme ve doküman analizi gibi nitel veri toplama yöntemlerinin kullanıldığı, algıların ve olayların doğal ortamda, gerçekçi ve bütüncül bir biçimde ortaya konmasına yönelik nitel bir sürecin izlendiği araştırmadır.

Nesnelerin İnterneti INTERNET OF THINGS

Fiziksel nesnelerin birbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağıdır.

Hayatınızdaki herşeyin internet ağı ile bağlanması mantığı üzerine kurgulanmıştır.

Niteliksel Veriler QUALITATIVE DATA

Özelikle nitel araştırmalarda gözlem, görüşme, röportaj, durum çalışmaları, belge incelemesinden elde edilen, sayısal olarak ölçülmeyen, fakat dönüştürülerek sayısal olarak ifade edilebilen verilerdir.

Nitel Genelleme QUALITATIVE GENERALIZATION

Araştırmanın bu biçiminin amacının, çalışmanın bulgularının dış yerlere, yerleşimlere veya bireylere genellemesi olmadığı için nitel araştırmada sınırlı bir şekilde kullanılan bir terimdir. Aslında nitel araştırmanın değeri özel betimlemelerde ve belirli bir araştırma yeri bağlamında geliştirilen temalarda yatmaktadır.

Netizen NETIZEN

İngilizcede internet ve vatandaş kelimelerinin bir araya gelmesinden oluşan, çevrimiçi topluluklarda veya genel olarak internette aktif olan kişilere verilen isim.

Nitel Gözlem QUALITATIVE OBSERVATION

Araştırmacının, araştırma yerinde bireylerin etkinlikleri ve davranışlarına ilişkin alan notları almasıdır. Bu alan notlarında, araştırmacılar, araştırma yerindeki etkinlikleri yapılandırılmamış ya da yapılandırılmış bir şekilde kaydederler. Nitel gözlemciler, katılımcı olmayan gözlemden tam katılımcı gözleme kadar çeşitli roller alarak duruma dahil olabilirler. Bu gözlemler, genellikle katılımcıların görüşlerini özgürce ifade etmelerine izin verecek şekilde araştırmacının yönettiği genel soruları içeren açık uçlu bir süreci içermektedir.

Nitel veri analizi QUALITATIVE DATA ANALYSIS

 Araştırmacının verileri düzenlediği, analiz birimlerine ayırdığı, sentezlediği, biçimleri (pattern) ortaya çıkardığı, önemli değişkenleri keşfettiği ve hangi bilgileri rapora yansıtacağına karar verdiği bir süreçtir. 

Nomofobi NO MOBILE PHOBIA

Mobil aygıtlardan uzak kalma korkusudur.

Nano Öğrenme NANO-LEARNING

Bireyin herhangi bir konuya ait bilgiyi gereksinim duyduğu anda ya da gereksinim duyduğu ana en yakın zamanda sadece ihtiyaç duyduğu kadarını öğrenmesidir. 

Non-formal (Yarı-yapılandırılmış) Öğrenme NONFORMAL LEARNING

Belirli bir ortam veya yüz yüze eğitim gerektirmeden; alanında uzman, deneyimli kişiler tarafından verilen; öğrenen açısından ise kişinin ilgi, istek ve gereksinimi doğrultusunda katıldığı eğitim programıdır. 

O

Oyunlaştırma GAMIFICATION

Ödev, ders ve görev gibi oyun dışı etkinliklere katılımın artmasını sağlamak için oyun veya oyun benzeri unsurlar ekleme sürecidir.

Oyun benzer bir tasarım oluşturularak hedef kitlenin katılımının artırıldığı, oyun elemanları ve tasarımının oyun dışı alanlara adapte edildiği oyun temelli yaklaşımdır.

Oportünist - Fırsatçı OPPORTUNIST

Duruma göre davranan, içinde bulunduğu şartları değerlendirmeyi bilen kimselere denir. 

Oyun elemanları GAME ELEMENTS

Oyun elemanları oyunların yapısal ve tasarım yönlerinin ele alınmasında kullanılan bir yaklaşımdır. Bir oyunun kendisi birçok parçadan oluşan esasında bütünleşik bir deneyimdir. Bu parçalara ise, oyunun elemanları (elements) denilmektedir.

Ontoloji ONTOLOGY

Varlık ya da varoluş ile bunların temel kategorilerini araştıran, gerçekliğin yapısını ve
doğasını açıklamaya çalışan felsefî disiplindir.

Onaylanabilirlik CONFIRMABILITY

Araştırmacı tarafından belirlenen verilerin özelliklerinin araştırma sonuçlarını okuma veya gözden geçiren diğer kişiler tarafından teyit edilme derecesini ifade eder. 

Odak Grup Görüşmesi FOCUS GROUP INTERVIEW

Sosyolog Robert K. Merton tarafından 1940’larda gündeme getirilmiş bir nitel bir görüşme yöntemi olan odak grup görüşmesi bir grupla görüşülerek sistematik bir biçimde toplanan nitel verinin analiz edilmesi sürecidir.

Oyun-tabanlı Öğrenme Ortamları GAME-BASED LEARNING ENVIRONMENTS

Belirli bazı senaryoların içine yerleştirilen oyun-çatılı ve problem-tabanlı öğrenme ortamlarıdır.

Oltalama PHISHING

Sanal ortamlarda kullanıcıyı yanıltarak ve kişisel bilgileri ele geçirmek üzere tasarlanmış sahte web adreslerini kullanma tekniğidir. 

Ö

Öğrenen Özerkliği LEARNER AUTONOMY

Öğrenenlerin kendi öğrenme sorumluluklarını almasıdır.

Öğrenme LEARNING

Bireyin herhangi bir yer ve zamanda edindiği bilgi, beceri, tutum ve davranışlardır.

Yaşantı, öğretim, araştırma veya bireysel çalışma yoluyla bilgi, beceri veya anlayış edinme süreçleridir.

Öğrenme Çıktıları LEARNING OUTCOMES

Bir öğrenme etkinliği ve/veya sürecinin sonunda öğrenenlerin edinmesi hedeflenen bilgi, beceri, tutum ve davranışların tamamıdır.

Öğretim TEACHING

Bireyin herhangi bir yer ve zamanda bilgi, beceri, tutum ve davranış kazanmasına rehberlik etme sürecidir.

Önceden belirlenmiş amaç ve programa göre bireyin istenilen yönde ve düzeyde öğrenmesini sağlamak için gerekli araç, ortam ve koşulları sağlama, öğrenmeyi kolaylaştırma çabalarının toplamıdır.

Ön Öğrenme PRIOR LEARNING

Kişinin herhangi bir yapılandırılmış veya yarı-yapılandırılmış ders veya programa başlamadan önceki yaşantısı süresince gerçekleştirdiği öğrenmedir. Bu öğrenme kredilendirilmiş bir ders, bireysel çalışma, bir sertifika programı veya yaşantılar sonucu gerçekleşmiş olabilir. 

Öz-Düzenlemeli Öğrenme SELF-REGULATED LEARNING

Öğrenenlerin kendi öğrenme süreçlerine etkin bir şekilde katılım gösterebildiği; kendi öğrenme sürecini yönlendirdiği, denetlediği, değerlendirdiği bilgi ve beceri gerektiren bir süreçtir. Amaç belirleme, çeşitli stratejiler kullanma, bilgiyi kodlama ve tekrarlama, performansı gözlemleme, gerektiğinde yardım alma, beceriler ile ilgili olumlu tutumlara sahip olma ve benzeri süreçleri içerir.

P

Patent PATENT

Bir buluş yapan kişiye, o buluşu üzerinde belli bir süre; üretme, kullanma, çoğaltma, satma gibi ayrıcalıklı haklar veren belgedir. Üçüncü şahısların bu hakları buluş sahibinin izni olmaksızın kullanıp ihlali halinde buluş sahibine, belirli yasal hakları ileri sürme ve kullanma yetkisi tanır.

Podcast PODCASTING

Çevrimiçi yayın yoluyla, çoğunlukla parçalar halindeki dijital medya ürünlerinin yayınlanmasıdır. Bu yayınlar videolar, radyo programları, TV programları, diziler, dersler olabilir.

Probleme Dayalı Öğrenme PROBLEM BASED LEARNING

Bir grup bireyin bir problem veya olayı çözmek için iş birliği içinde çalışmasını gerektiren öğrenme yaklaşımıdır.

PHP PHP

PHP, geniş bir kitle tarafından kullanılan ücretsiz bir betik dili derleyicisidir.

Photoshop PHOTOSHOP

Photoshop, piksel tabanlı fotoğraf, resim, görüntü ve çizimleri oluşturmak, düzenlemek ve yayınlamak için tasarlanan sayısal görsel işleme yazılımıdır.

Paralaks PARALAKS

Eski 2 boyutlu bilgisayar oyunlarda derinlik hissi yaratmak için kullanılan bir yöntemin web tasarımında kullanılmasıdır. Basitçe, farklı hızlarda hareket eden nesnelere dayanmaktadır. Bir web sayfasında belli bir yöne giderken, bu yönde nesnelerin farklı hızlarda yer değiştirmesine dayalıdır.

phpMyAdmin PHPMYADMIN

PHP ile hazırlanmış, İnternet üzerinden MySQL veritabanı yönetimi sağlayan açık kaynak kodlu bir yazılımdır.

PHP ile hazırlanmış, İnternet üzerinden MySQL veritabanı yönetimi sağlayan açık kaynak kodlu bir yazılımdır. Veritabanı oluşturma ve silme, tablo ekleme/değiştirme/silme, alan ekleme/değiştirme/silme, SQL sorguları çalıştırma, kullanıcıları, yetkileri ve alan anahtarlarını yönetme gibi işlevleri bulunmaktadır.

Program Değerlendirmesi PROGRAM EVALUATION

Programla ilgili kararlar vermek, program etkinliğini artırmak ve / veya gelecekteki programlamayla ilgili kararları bildirmek için programların faaliyetleri, özellikleri ve sonuçları hakkında sistematik olarak bilgi toplamaktır. Politikalar, organizasyonlar ve personel de değerlendirilebilir.

Postmodernizm POSTMODERNISM

Edebiyat, sanat, felsefe, mimarlık ile kültürel, bilimsel ve yazınsal eleştirilere uygulanan geniş kapsamlı bir terimdir. Postmodernizm, gerçekliği açıklama yönündeki bilimsel veya objektif çabaların varsayılan kesinliğine tepkidir. Bu gerçekliğin, insanın anlayışına yansıması değil, zihnin kendi özel ve kişisel gerçekliğimi anlamaya çalıştığı şekilde oluşturuduğu bir tanımadan gelir. Bu nedenle, postmodernizm bütün gruplar, kültürler, gelenekler veya ırklar için geçerli olduğu iddia edilen açıklamalara değil bunun yerine her insanın göreli gerçekleri üzerine odaklanmaktadır. Postmodern anlayışta, yorumlama her şeydir ve gerçeklik sadece dünyanın bize bireysel olarak ne anlam ifade ettiğini yorumlayarak ortaya çıkmaktadır.

Plan PLAN

Bir nesneye kuşbakışı olarak bakıldığında elde edilen üst görünüş.

pragmatizm PRAGMATISM

Pragmatizm ,  faydacılık, yararcılık gerçeğe ve eyleme yönelik olan, pratik sonuçlara yönelik düşünme temelleri üzerine kurulmuş olan felsefi akım.

Podcast PODCAST

Dijital medya dosyalarının taşınabilir medya oynatıcılarda veya bilgisayarlarda oynatılmak üzere internet üzerinden beslemeler yoluyla dağıtılma tekniğidir.

PORTAL PORTAL

Internet üzerinde dağınık ve düzensiz bir biçimde yayınlanan bilgi yumaklarına, bütünleşik bir yapıda, hızlı ve kolayca ulaşılmasını sağlayan web sitesidir.

Pozitivizm POSITIVISM

Ontolojik olarak realizmi (doğru bir tanedir ve ona ulaşılabilir savı), epistomolojik olarak objektivizmi (bulguların tarafsız sunumu) ve metodolojik olarak da hipotez testlerini ya da niceliksel ifadeleri kabul eden, kontrol altına alınmış veri gruplarıyla çalışan ve veri manüpülasyonuna izin veren pradigmadır.

Post-pozitivizm POST-POSITIVISM

Ontolojik olarak eleştirel realizmi (doğru vardır ancak onun yalnızca bir kısmı kavranabilir savı), epistomolojik olarak kısmen objektivizmi ve metodolojik olarak da saha araştırmalarını ve bazen de nitel araştırmaları kapsayan pradigmadır. 

Paradigma PARADIGM

Belirli dönemlerde yaygın kabul gören değerler dizisi, baskın görüş. 

R

RSS RSS

(Real Simple Syndication) Anlık web içerik takip teknolojisi olarak tanımlanabilir.

Rizomatik Öğrenme RHIZOMATIC LEARNING

Öğrenmeyi biyolojik rizom metaforunu kullanarak açıklayan öğrenme yaklaşımıdır. Buna göre rizomatik öğrenme bilginin esnek, doğrusal olmayan, değişken yapısının öğrenme sürecine uyarlanmasıdır.

Revizyonist REVISIONIST

Bir öğretinin, bir anayasanın, bir antlaşmanın yeniden gözden geçirilmesi için savaşan kimse veya yeniden gözden geçirmeyi gerektiren görüş, revizyoncu.

Reyting RATING

Bir şeyin kalite, standart, performans, popülerlik, beğenilme gibi kriterler açısından değerlendirilmesine ilişkin derecelemedir.

 

Rizom RHIZOME

Toprak altında gelişen yatay gövde, köksap.

S

Sanal Üniversiteler VIRTUAL UNIVERSITIES

Açık ve uzaktan öğrenme hizmeti veren, öğrenci işleri, ders programları ve öğrenci destek hizmetleri gibi sistemin tamamını ya da belirli bir kısmını sanal ortamlarda sunan üniversitelerdir. 

Sinyal SIGNAL

Fiziksel değişkenlerin durumu ile ilgili olan ve matematiksel olarak açıklanabilen bilgiler içeren işaretlerdir. Sinyaller dijital ve analog sinyal olmak üzere ikiye ayrılırlar. Dijital sinyal elektronik ortamlarda oluşturulan sayısal sinyaldir. Analog sinyal ise gerçek fiziksel çevremizden duyu organarımızla aldığımız sinyallerdir.

Sistem SYSTEM

Birbirleriyle etkileşim ve iletişim içinde olan birimlerden oluşan belirli bir amaca yönelimiş bütündür.

Son Tarih DEADLINE

Bir ödev veya belgenin teslim edileceği ya da bir görev veya işin tamamlanacağı tarihtir.

Sonuç Değerlendirme SUMMATIVE ASSESSMENT

Bir öğrenme sürecinin sonunda gerçekleştirilen ölçme etkinliğidir.

Sosyal Ağlar SOCIAL NETWORKS

Dijital ortamlarda sosyal etkileşimler üzerine kurulan ağ yapılarıdır.

Sosyal Medya SOCIAL MEDIA

Kişilere dijital ortamlarda karşılıklı paylaşım olanağı sağlayan geniş tabanlı platformdur.

Sanal Ben VIRTUAL SELF

İnsan ve teknoloji etkileşiminin değişen doğası sonucu dijital sosyal topluluklarda kişinin kimliğini ifade eder.

Siber CYBER

Bilgisayar ağları, internet veya sanal gerçekliğe ait olan anlamını taşır.

Siber Zorbalık CYBER BULLYING

Bir kişi veya gurubun bilişim teknolojilerini kullanarak belirli bir zaman diliminde veya sürekli olarak bir kişiye veya guruba yönelik gerçekleştirilen orantısız kasıtlı saldırgan davranışlardır.

SEO SEO

SEO, (Search Engine Optimisation-Arama Motoru Optimizasyonu) için kullanılan bir kısaltmadır. SEO, arama motorlarının web sayfalarını daha kolay bir şekilde taramasına olanak sağlayan, site içi ve site dışı sorgulama algoritmalara uygun düzenlemeleri içeren teknik düzenlemelerdir.

SCORM SCORM

Sharable Content Object Reference Model yani Paylaşılabilir İçerik Nesnesi Referans Modeli, e-öğrenme içeriklerinin farklı öğrenme yazılımlarında kullanıcı verisi üreterek çalışması için oluşturulan bir içerik yönetim çatısıdır.

SDK SDK

Software development kit yani Yazılım geliştirme kitidir. Gelişmiş yazılım geliştirme araçlarından oluşan SDK; donanım platformları, oyun konsolları ve işletim sistemi gibi birçok platform için uygulama üretmeyi sağlayan bir yazılım paketidir.

SMTP SMTP

SMTP, e-postaların gönderilmesi için kullanılan bir iletişim protokoldür.

Sosyal Ağ Analizi SOCIAL NETWORK ANALYSIS

İnsanlar, gruplar, örgütler, bilgisayarlar ve diğer enformasyon ve bilgi işleme varlıkları arasındaki ilişki ve akışı ölçme ve haritalama yöntemidir.

Simülasyon SIMULATION

Bir köken ya da bir gerçeklikten yoksun olan, gerçeğin modeller aracılığıyla türetilmesine, gerçekten ve fiili olarak var olan bir şeyi veya durumu bütün bileşenleriyle birlikte gerçekmiş ve fiilen varmış gibi gösterme durumuna simülasyon denilmektedir. Geç modernitenin iletişim, sibernetik ve sistemler kuramındaki devrimini anlatan bir kavramdır. 

Sanal Özel Ağ VIRTUAL PRIVATE NETWORK (VPN)

İnternet üzerinden başka bir ağa bağlanmayı sağlayan bağlantı çeşididir. Kısaca VPN olarak bilinmektedir.

Sanal Öğrenme Ortamı VIRTUAL LEARNING ENVIRONMENT

Sanal öğrenme ortamı internet yoluyla bilgi ve materyal aktarımını sağlayan bilgisayar tabanlı sistemlerdir.Sanal öğrenme ortamlarına ağ aracılığıyla girilir ve ders kaydı için gerekli araçlar, içerik yönetimi, dış kaynaklara erişim, öğrenen-öğrenen ve öğrenen-öğreten tartışmaları, öğrenci aktivite takibi, ödevlerin güvenli bir şekilde teslimi, ölçme değerlendirme,ders bilgilerine erişim ve öğrenci destek sistemlerine erişimi içerir.

Sosyal yapısalcılık SOCIAL CONSTRUCTIVISM

Öğrenmenin  bireyin  tamamen diğer bireylerle etkileşim içine geçerek kazandığı deneyimler sonucunda meydana gelen davranış biçimleri olduğuna inanan bir teoridir. 

Sosyal ağ SOCIAL NETWORK

Kişinin, bir parçası olduğu, yaşamını sürdürdüğü çevresinde bir grupla olan bağları ve grup içi ilişkileri olarak tanımlanır. 

Sosyal Bilimler SOCIAL SCIENCES

Ekonomi,politika,tarih,psikoloji,antropoloji gibi bir çalışma bilimidir ve insanoğlu ile toplumsal değerleri arasındaki ilişkileri bilimsel bir yolla inceleyen bilimlerdir. Kısaca sosyal bilimler, insanın sosyal yaamını çeşitli yanları ile inceleyen bütün bilimlerdir.

Servis Odaklı Mimari (SOM) SERVICE-ORIENTED ARCHITECTURE (SOA)

Birbirinden bağımsız servislerin birlikte çalışabilmesine ve uygulama kaynaklarının servis olarak geliştirilmesine, yayınlanmasına ve bütünleştirilmesine olanak sağlayan bir yapıdır. 

Siteden Çıkma Oranı BOUNCE RATE

Bir web sitesinde sadece bir sayfayı görüntüledikten sonra siteden ayrılan kullanıcı oranı.

Simge SYMBOL

Genel düşüncelerin ortaklığını ifade eden nesneye gönderme yapan, üzerinde uzlaşılmış bir göstergedir.

Sessizlik Sarmalı SILENCE SPIRAL

Sessizlik sarmalı, bireylerin toplumda çoğunluk tarafından benimsenmeyen tutumları,inançları yada kanaatleri benimsemekten kaçınarak yalıtılma yada dışlanmaya maruz kalmamaya çalıştıkları varsayımına dayanır. Bireylerin hangi görüşlerin çoğunluk tarafından kabul gördüğünü veya güçlenmeye başladığını ve hangi görüşlerin azınlıkta kaldığını yada gözden düştüğünü anlamak için çevrelerini gözlerler. Bir kimsenin benimsemekte olduğu görüşlerini bunların çoğunluğunki ile tutarlı olduğunu gördüğü vakit dışa vurması daha muhtemel olacaktır. Çoğunluğun kanaatleri gibi algılanan fikirler çoğu zaman yalnızca bir azınlık tarafından benimsenmektedir. Ayrıca görüşlerin çoğunlukta olduğuna ilişkin algılama bir sarmallaşma süreci başlatırki, bu süreçte karşıt görüşler suskunluğa gömülmeye başlar ve çoğunluk gibi algılanan fikirler fiilen geçerli görüş gibi görünür

Siber Uzay CYBER SPACE

Bilgisayarlar arası iletişimin ve internetteki etkinliklerin meydana geldiği  sanal gerçeklik ortamı.

Senkron Uzaktan Eğitim SYNCHRON DISTANCE LEARNING

Eğitmen ve öğrencilerin ders için aynı zamanda farklı yerlerde bulunarak ve iletişim teknolojilerini kullanarak eş zamanlı olarak etkileşime girmesi haline denir.

SİBER UZAY CYBERSPACE

siber  uzay  sayısal  teknolojiler  aracılığı  ile  erişilebilen,  internet  üzerine  kurulu  sanal  gerçekliği  ifade etmektedir. Bir başka deyişle siberuzay; küresel bağlantısal, bilgisayar destekli, bilgisayar oluşumlu, çok boyutlu, “yapay” bir “sanal” gerçeklik ortamıdır. Bu “gerçeklik” içerisinde her bilgisayar bu boşluğun bir penceresidir, duyulan, görülen her şey, fiziksel her yapının temsili; formlar, karakterler ve hareketler bir kod özünden meydana gelmiştir 

Sanal Topluluklar VIRTUAL COMMUNITIES

Kişisel ilişkiler ağının yaratılması için yeterli sayıda insan bir araya geldiğinde, networkler (İnternet) vasıtasıyla yaratılan sosyal gruplardır. Başka bir değişle  sanal  topluluklar,  belli  ortak  amaçlar  çerçevesinde  örgütlenmiş  bireylerin  sayısal ortamlarda bir araya gelmesi ile oluşan toplulukları ifade etmektedir. 

siborg CYBORG

 “Siborg” un tam ifadesi “sibernetik organizma”dır. Siborglar sibernetiğin ve organiğin bileşiminden oluşan yaratıklardır.  Genel olarak, yoğun bir şekilde teknoloji kullanılarak geliştirilen,  sonuçta yarı makine yarı insan hale gelen ve “doğal” ve “organik” ile “yapay” ve “mekanik” arasındaki farkın kaybolduğu bir karakteri işaret eder. 

Sınırlı Kapasite LIMITED CAPACITY

Bilişsel öğrenme teorisinde insan beyni birim zamanda aldığı bilgileri işleyeceği kapasitenin sınırlı olmasıdır. Bu kuram kısa süreli bellek ile ilişkilendirilmektedir.

Simülakr SIMULACR

Baudrillard'ın (1994) ortaya attığı bu kavram bir gerçeklik olarak algılanmak istenen türetilmiş görünümü temsil eder.

STEM Modeli STEM MODEL

STEM Modeli; Science (Fen), Technology (Teknoloji), Engineering (Mühendislik) ve Mathematics (Matematik) akronimiyle adlandırılan bir uygulamalı eğitim modelidir.

Stereotipik davranışlar STEREOTYPE BEHAVIOURS

Üst üste tekrar eden herhangi bir sosyal işlevi olmayan, sözel ya da sözel olmayan, kaba veya ince motor, nesneli ya da nesnesiz yapılan, basit ya da karmaşık olabilen amaçsız hareketlerdir.

Sanal dünya VIRTUAL WORLD

Sanal dünya, gerçek dünyayı taklit etmek için gerçek dünyanın temel özelliklerini simüle eden, tasarlanmış üç boyutlu bir bilgisayar ortamıdır.

Süperego SUPEREGO

Süperego genel anlamda Freudcu psikanalizde, vicdan dediğimiz şeydir. Bize neyin doğru neyin yanlış olduğunu söyleyen ve davranışlarımızı buna göre yargılayan yanımızdır; ama süperego aynı zamanda yargılama sürecinin temel öncülü olan iç gözlemi gerçekleştirir.

sosyal geçerlik SOCIAL VALIDITY

Bireylerin bir uygulamanın önemine, etkililiğine, uygunluğuna ve oluşturduğu hoşnutluk düzeyine ilişkin yaptıkları değerlendirmelerdir. Sosyal geçerlik, bir uygulama sonucunda elde edilen davranış değişikliğinin sosyal önemi ve sosyal faydası ile ilişkilidir.

Sanal gerçeklik VIRTUAL REALITY

Bilgisayarlar tarafından simüle edilen ortamlara denir.Çoğu sanal gerçeklik ortamı bir bilgisayar ekranı yoluyla edinilen görsel tecrübelerden ibarettir.Bunun yanında bazı ortamlar duyma, haraket  gibi başka duyulardan da yararlanır.

Sanal Gerçeklik VIRTUAL REALITY

Duyu organlarımızın çeşitli bilgileri algılaması sağlanarak herhangi bir ortamda olmayı hissettiren üç boyutlu bir bilgisayar simülasyonudur.

Steganografi STEGANOGRAPHY

İçerisinde gizli mesajlar bulunan ve gönderici hariç kimsenin bu mesajları fark edemeyeceği gizli mesaj iletme tekniğine denir. Günümüzde bilgisayar teknolojisinde yaygınlıkla kullanılmaktadır.

Senkron Öğrenme SYNCHRONOUSOUS LEARNING

Eğitim alan ve eğitim veren tarafların çeşitli yöntemler aracılığı ile bir arada oldukları sanal bir sınıf sisteminde gerçekleşen öğrenmedir.

Sosyal Bulunuşluk SOCIAL PRESENCE

Çevrimiçi bir ortamda bir bireyin diğer bireyler tarafından ne kadar "gerçek" olarak algılandığını tanımlayan kavramdır.

SWOT Analizi SWOT ANALYSIS

İncelenen kuruluşun; tekniğin, sürecin veya durumun güçlü ve zayıf yönlerini belirlemekte ve dış çevreden kaynaklanan fırsat ve tehditleri saptamakta kullanılan bir tekniktir. 

SIKIŞTIRILMIŞ DOSYA COMPRESSED FILE

Bir veya birden fazla dosyayı, kullanılan algoritmayla birlikte daha küçük boyuta indirgeyerek sıkıştırma işlemidir.

SecondLife SECONDLIFE

Kişinin zamanı, mekânı ve yaratıcılığı ile sınırlı gerçek hayattın hemen hemen her türlü etkinliğinin hem sosyal oyunların hem de sanal sosyal ağların bir arada kullanılarak sanal dünyada kişiye sunulan ikinci yaşam ile hayal gücü doğrultusunda oynan ücretli çevrimiçi sanal yaşam alanı

Söylem Çözümlemesi DISCOURSE ANALYSIS

Farklı disiplinler tarafından farklı biçimlerde tanımlanmaya ve uygulanmaya çalışılmakla birlikte en genel anlamda sosyal gerçekliğin tanımlayıcısı ve yaratıcısı olarak söylem ve dilin çözümlenmesidir.

Sempatetik İçebakış SYMPATHETIC INTROSPECTION

Bireyin davranışının toplumsal yönlerinin ve bireyin toplumsallaşma sürecinin araştırılmasında, başkalarını anlamak için empati kurma ve sorgulamanın zorunlu biçimi, duygudaş içebakıştır.

stratejik liderlik STRATEGIC LEADERSHIP

Örgüt için gerçekleştirilebilir bir gelecek yaratacak değişiklikleri başlatmak için geleceği görme, vizyon oluşturma, esnekliği sağlama, stratejik olarak düşünme ve diğerleri ile çalışabilme becerilerini kapsayan liderliktir.

T

Telif Hakkı COPYRIGHT

Herhangi bir fikri emek sonucu meydana getirilen bir ürün ya da yapıt üzerinde hukuken sağlanan haklar bütünüdür.

Telif Serbestisi COPYFREE

Bir elektronik yapıtın telif haklarının belirli bölümlerinden ya da tamamından feragat edilmesini belirtir. Telif hakkının tam tersi anlamındadır.

Toplumsal Cinsiyet GENDER

Bireylerin cinsiyetleri i biyolojik cinsiyet (sex) ve toplumsal cinsiyet (gender) olarak iki farklı farklı açıdan değerlendirilmektedir. Biyolojik olarak “kadın ve erkek olmak, doğal ve doğuştan olarak adlandırılırken, toplumsal olarak inşa edilen kadınlık ve erkeklik (Toplumsal Cinsiyet) ise toplumsallaşma süreci ile beraber kültürel bir yapılanmaya işaret etmektedir.” Sosyolojideki feminist bakış açısı toplumsal dünyayı çözümlemede toplumsal cinsiyetin merkeziliğini vurgular. Bir çok feministin bilginin bütünüyle cinsiyet ve toplumsal cinsiyetle ilgili olduğunu kabul ederler. Erkekler ve kadınların farklı deneyimleri olduğundan ve dünyayı farklı bakış açılarından gördüklerinden, onlar dünya anlayışlarını da özdeş şekillerde inşa etmemektedir. Feministler, sık sık geleneksel sosyolojik kuramı bilginin 'toplumsal cinsiyetleştirilmiş' doğasını inkar veya göz ardı etmekle ve bunun yerine erkek- egemen toplumsal dünya algıları yansıtmakla itham ederler. Onlara göre, erkekler geleneksel olarak toplumda güç ve yetki konumlarını işgal etmişlerdir ve kendi imtiyazlı rollerini sürdürmekte çıkarları bulunmaktadır. Bu şartlar altında, toplumsal cinsiyetleştirilmiş bilgi, kurulu toplumsal düzenlemeleri devam ettirmek ve erkek egemenliğini meşrulaştırmakta yaşamsal bir güç haline gelir. 

Terminoloji TERMINOLOGY

Bir sanat kolunda, bilim dallarında veya teknik alanlarda özel olarak kullanılan terimlerin tümü.

Tasarım Odaklı Düşünme DESIGN THINKING

Bilişim Teknolojileri, İşletme, Eğitim, Endüstriyel tasarım gibi çeşitli alanlarda problemlere yaratıcı ve yenilikçi çözümler getirmek için gerçekleştirilen analitik ve sistemsel bir yöntemdir.

Tümevarımsal ve tümdengelimci veri analizi INDUCTIVE AND DEDUCTIVE DATA ANALYSIS

Nitel araştırmacılar, bilginin daha soyut birimlerini elde edecek şekilde artan bir silsilede verilerin düzenlemesi ile aşağıdan yukarıya doğru örüntüleri, kategorileri ve temaları inşa ederler. Bu tümevarımsal süreç; araştırmacı, konun kapsamlı bir setine sahip oluncaya kadar veri tabanı temalar arasında ileri-geri çalışıldığını gösterir. Sonra tümdengelimsel olarak; araştırmacılar, her bir temanın daha fazla delille desteklenebileceği veya yeni bir ek bilgi toplamaya ihtiyaç olup olmadığını belirlemek için, verileri tekrar incelerler. Böylece süreç, tümevarımsal olarak başlarken tümdengelimci düşünmede analizin ileri aşamalarında önemli bir rol oynakmaktadır.

Tümevarımcı Yaklaşım INDUCTIVE APPROACH

Nitel araştırmalarda hâkim olan tümevarımcı yaklaşım, araştırmacının araştırdığı konu açısından önemli ve tanımlayıcı verilerden yola çıkarak incelediği özel probleme ilişkin ana temaları ortaya çıkarması, verileri anlamlı bir yapıya kavuşturması anlamına gelir.

Teknoloji Yönetimi TECHNOLOGY MANAGEMENT

Operasyonel ve stratejik amaçlara ulaşmak için teknolojinin geliştirilmesi ve uygulanmasının planlanması, yönetilmesi, kontrol ve koordine edilmesini kapsayan bütüncül bir süreçtir.

Toplam Kalite Yönetimi TOTAL QUALITY MANAGEMENT

Toplam Kalite Yönetimi; kapsamlı, sistemli ve müşteri odaklı olarak gerçekleştirilen strateji, yöntem ve taktikler bütünüdür.

tanılama DIAGNOSTIC

Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin tüm gelisim alanlarındaki özellikleri ile yeterli ve yetersiz yönlerinin, bireysel özelliklerinin ve ilgilerinin belirlenmesi amacıyla tıbbî, psiko-sosyal ve eğitim alanlarında yapılan değerlendirme sürecidir.

Tipoloji TYPOLOGY

Tipler üzerine çalışma ya da sınıflama, özellikle de yazı tiplerinin kaynağı ve anlamıyla ilgili simgesel anlatım çalışmaları ve aynı zamanda simgesel önem, anlatım ve işlem; baskı tipleriyle ilgili çalışma, arkeolojide kalıntı ve buluntuları, sergiledikleri tiplere ve gelişmelerine göre sınıflanması, mimarlıkta bir mimari oluşum “tipleri” sınıflandırılmasına varabilmek için, mimari öğelerin birleşme olanaklarının araştırılma çabasına verilen ad.

TÜBİTAK TÜBİTAK

Bilim ve teknoloji alanlarında yenilikçi, yönlendirici, katılımcı ve paylaşımcı faaliyetler yürüten, akademik ve endüstriyel araştırma geliştirme çalışmalarını destekleyen, ulusal öncelikler çerçevesinde bilim ve teknoloji politikaları üreten, bilim ve teknoloji alanlarında Türkiye’nin küresel düzeyde rekabet gücünü arttırmak için çalışmalar yürüten bir kurumdur.

Teknik Tasarım TECHNICAL DESIGN

Temel bilimler ve uygulamalı bilimlerin verilerin yaratıcı süreçler içerisinde üretime dönüştürülmesini, kullanımını ve toplumsal etkilerinin çözümlenmesini kapsayan bir süreç olarak tanımlanmaktadır.

Transaksiyonel Uzaklık TRANSACTIONAL DISTANCE

Öğrenen ve öğretici arasındaki psikolojik ve iletişimsel uzaklık

Etkileşimsel uzaklık olarak da bilienen transaksiyonel uzaklık öğreten ile öğrene arasındaki mekânsal ve fiziksel uzaklıktan daha çok diyalog, yapı, içerik ve bireysel özerkliğin ortamda yarattığı ilişkisel, kişisel, psikolojik ve algısal etkileşim durumu olarak tanımlanır. 

TELEKONFERANS TELECONFERENCE

Ses ve görüntünün uzağa iletilmesi yoluyla katılanların bir arada olmamalarına karşın birbirleriyle konuşup görüşebildikleri elektronik konferans türüdür.

Tin Can API TIN CAN API

Yeni nesil SCORM, öğrenme içeriklerinin ve öğrenme sistemlerinin birbiriyle iletişime izin veren e-öğrenme yazılımı özelliğidir. Bu özellik sayesinde katılımcıların her türlü öğrenme etkinlikleri kayıt edilir ve izlenir. 

Triangulation TRIANGULATION

Aynı olguyu ya da araştırma problemini, birden çok veri kaynağı kullanarak araştırmaktır ve veri üçlemesi, yöntem üçlemesi, araştırmacı üçlemesi, teorik üçleme olmak üzere dört çeşidi bulunmaktadır. 

Topluluğun Rubriği

Tüm araştırmaların içinde yürütüldüğü topluluğun içerisinde gerçekleştiğini, o topluluğa yönelik olduğunu ve o topluluğun amaçlarına hizmet ettiğini kabul etmeye dayalı araştırma standardı

tükenmişlik BURNOUT

Örgütsel çalışma alanlarında uzun süreli ve yoğun fiziksel, duygusal ve bilişsel zorlanmaya maruz kalan kişide aşırı yorgunluk durumudur.

U

Uzaktan Eğitim DISTANCE EDUCATION

Öğrenenin zaman ve mekan sınırlaması olmadan basılı materyallerin yanında zengin iletişim teknolojilerinden yararlanarak öğretim etkinliklerine katıldığı, eğitsel kaynak ve içeriklere eş zamanlı veya eşzamansız olarak erişebildiği öğretim sistemidir.

URI URI

URI, “Uniform Resource Identifier” ifadesinin kısaltmasıdır ve tekdüze (standartlaştırılmış) kaynak konum tanımlayıcısı anlamına gelmektedir.

USB USB

Universal Serial Bus, yani Evrensel Seri Veriyolu'nun kısaltmasıdır. USB dış aygıtların bilgisayar ile bağlantı kurabilmesini sağlayan seri bağlantı biçimidir.

Uygulama Programlama Arayüzü (API) APPLICATION PROGRAMMING INTERFACE

Bir uygulamanın ya da yazılımın işlevlerinin farklı uygulamalarda ve ortamlarda kullanılabilmesine olanak sağlayan araçlar bütünüdür.

Uyarlanabilir Hiper Ortam ADAPTIVE HYPERMEDIA

Kişiselleştirmenin kullanıcı davranışlarına göre otomatik olarak gerçekleştirildildiği hiper ortamlardır.

Uzmanlığa Dayalı Eğitim COMPETENCY-BASED EDUCATION

Öğrenenlerin kendi hızlarında önceden belirlenen yetenek ya da becerilerde bir danışman yardımıyla uzmanlaşması 

Uydurmacılık FABRICATION

Kişi veya kişilerin araştırma yapmadan, masada veya bilgisayarda hayali veriler üreterek hazırlamaları ve bunu yapılmış bir araştırma gibi yayımlamalarıdır.

uygulamalı davranış analizi APPLIED BEHAVIOUR ANALYSIS

Öğrencide istenilen davranışı sağlayabilmek için davranış öncesi ve davranış sonrası uyaranların, yani çevrenin, sistematik olarak düzenlenmesidir.

Ufuk (Horizon 2020) HORIZON 2020

7 yıllık (2014-2020) yaklaşık 80 milyar avroluk fon sağlayan şimdiye kadarki en büyük AB Araştırma ve Yenilik programıdır.

UZAKTAN ÖĞRENME DISTANCE LEARNING

Öğrenenlerin birbirilerinden ve öğrenme kaynaklarından zaman ve/veya mekan bağlamında uzaktan olduğu öğrenen merkezli öğrenmedir. Uzaktan eğitim sisteminin sonucudur.

ULAKBIM ULAKBIM

Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi, akademik kurumlara ve bunların kullanıcılarına başta bilgisayar ağları olmak üzere, bilgi teknolojisi desteği ile ulusal bilgi ve belge erişim hizmetleri sunmak amacıyla TÜBİTAK tarafından kurulmuş bir teknoloji kolaylık enstitüsüdür.

V

Veri DATA

Ham, işlenmemiş  enformasyon parçacığına verilen addır. Veriler, deney, gözlem, ölçüm veya araştırma yoluyla elde edilebilir.

Veritabanı DATABASE

Birbirleriyle ilişkili verilerin belirli bir düzene göre bir araya getirildiği bilgiler topluluğudur. 

Vekil Sunucu PROXY

Vekil sunucu, bilgisayar ağlarında, diğer sunuculardan kaynakları isteyen istemcilerin talepleri için bir aracı olarak davranan sunucudur.

Veri Madenciliği DATA MINING

Veri madenciliği, veri ambarlarındaki tutulan çok çeşitli verilere dayanarak daha önce keşfedilmemiş verileri ortaya çıkarmak, bunları karar vermek ve gerçekleştirmek için kullanma sürecidir. 

Veri toplama aracı olarak araştırmacı RESEARCHER AS DATA COLLECTION TOOL

Nitel araştırmacılar, doküman incelemesi, davranışları gözlemleme ya da katılımcılarla mülakatlar yoluyla verileri toplarlar. Bunun için bir protokol, verilerin toplanması için bir araç kullanılabilir. Fakat bilgiyi toplayan gerçekte araştırmacıdır. Nitel araştırmacılar, başka araştırmacılar tarafından geliştirilen araçlara ya da ölçeklere bağımlı olmaya ve onları kullanmaya meyilli değillerdir.

Varsayım HYPOTHESIS

Bir araştırmada var olan araştırma sürecini ve sonucunu önemli ölçüde etkileyeceği düşünülen araştırıcının test etmeden doğru olarak kabul ettiği denenmeyen yargılara varsayım denir.

video modelle öğretim VIDEO MODELING

Bir model tarafından gerçekleştirilen becerinin video kayıtlarının önce öğrenciye izletilmesi ve ardından beceriyi gerçekleştirmesi için öğrenciye fırsat verilmesidir. Bandura’nın Sosyal Öğrenme Kuramı’nın ilkelerine dayanmaktadır.

Veri Gösterimi DATA REPRESENTATION

Toplanan verilerin düzenlenmiş ve yoğunlaştırılmış halini yansıtmakta ve araştırma sonuçlarının ortaya konmasını sağlamaktadır.

VSınıf VCLASS

Fatih Projesi kapsamında dağıtılan öğretmen ve öğrenci tablet bilgisayarlarında kullanılabilen etkileşimli sınıf yönetim yazılımıdır. V-Sınıf sayesinde öğretmen - öğrenci tablet etkileşimi gerçekleşmiş olup, öğretmen ders esnasında öğrencilerine tablet üzerinden uygulama açabilmekte, materyal gönderebilmekte, anlık anket veya sınav uygulayabilmekte ödev verip sonuçları takip edebilmektedir.

W

Web WEB

İnternet üzerinde yayınlanan birbirleriyle bağlantılı hiper ortam dokümanlarından oluşan bir bilgi sistemidir. 

Web Günlüğü BLOGS

Bireylerin düşüncelerini, haberleri, gündelik olayları günlüğüne yazmasını sağlayan web siteleridir.

Wiki WIKI

İçerik girişinin bağımsız kullanıcılarca yapıldığı ve bu girdilerin herkese açık olacak biçimde sunulduğu elektronik bilgi akışına sahip etkileşimli ansiklopedik bilgi kaynağıdır.

Web Tarayıcı BROWSER

Kullanıcının etkileşime geçtiği sunucudur. Kullanıcılara web sayfalarını iletir. Kullanıcı ve sunucu arasında iletişim için HTTP (Hyper Text Transfer Protokol) protokolü kullanır.

Web Uygulama Çatısı WEB APPLICATION FRAMEWORK

Web Uygulama Çatısı (WAF - Web Application Framework), dinamik web siteleri, web uygulamaları ve web servislerinin geliştirilmesini desteklemek amacıyla tasarlanmış yazılım iskeletleridir.

W3C W3C

World Wide Web Consortium, Web’in standartlarını belirlemek için Tim Bernes Lee tarafından, MIT ve CERN bünyesinde 1994 yılında kurulmuş bir organizasyondur.

Webinar WEBINAR

Webinar, internet üzerinden sesli ve görüntülü eğitim, toplantı ve sunumlar yapılmasına olanak sağlayan bir yöntemdir. Hiçbir yazılım indirmeye ve kurmaya gerek kalmaksızın yalnızca Web tarayıcısı kullanılarak eş zamanlı ve canlı sunumlar internet üzerinden kolayca yapabilir.

Web 1.0 WEB 1.0

1990-2000 yılları arasındaki dönem içerisindeki Web ile ilgili teknolojileri kapsayan dönemi ifade etmek için Web 1.0 terimi kullanılır. Web 1.0 bilgisayarlar arasında yalnızca okunabilir bilginin paylaşımını temsil eder. Kullanıcıların bilgiye erişmeleri yeterli olarak görülür. Dolayısıyla kullanıcının içeriği geliştirebileceği, katkı sağlayabileceği herhangi bir ortam ya da teknoloji yoktur.

Web Sayfası WEB PAGE

World Wide Web için hazırlanan ve web tarayıcısı kullanılarak görüntülenebilen dökümanlardır. Web sayfaları çoğunlukla HTML formatında kodlanır, CSS, betik, görsel ve diğer yardımcı kaynaklardan yararlanılarak son görünümüne sahip olur ve işlevsellik kazanır.

X

X Kuşağı GENERATION X (GEN-X)

(1965-1979 arası doğanlar)- Sessiz Kuşak/ Jenerasyon X- Teknoloji ile diğer jenerasyonlar kadar ilgili değillerdir. Geneli telefonu ve e-maili etkin kullanmazlar.

xAPI XAPI

SCORM'un paylaşılabilir içerik özelliğini genişleterek paylaşılabilir deneyimlere yükselten, Tin Can API veya deneyim API'si olarak da isimlendirilen yeni nesil e-öğrenme teknolojisidir.

Y

Y Kuşağı GENERATION Y (GEN-Y)

(1980-1999 arası doğanlar)- Jenerasyon Y (Millenials) - Çevrim içi ve çevrim dışı olarak etkin iletişimde olan teknolojiye yatkın bir gruptur.  

Yapay Zeka ARTIFICIAL INTELLIGENCE

Bilgisayar tabanlı sistemlerde insan düşünce ve davranış şekillerini benzetmeye dayalı olarak araştırma çalışmaları yapılan Bilgisayar Bilimleri'nin bir alt araştırma alanıdır. Bu terim bilgisayar sistemlerinin kullanıcı komutlarını kavraması, öğrenmesi, çözümlemesi ve karmaşık zihinsel işlemleri gerçekleştirilmesi olarak tanımlanmaktadır. 

Yaşamboyu Öğrenme LIFELONG LEARNING

Bireyin doğumdan ölüme değin gerçekleştirilen bütün öğrenme etkinliklerinin toplamıdır.

Her yaş grubundaki bireyin; kişisel, sosyal ve mesleki amaçlı resmi veya özel kurumlar ve bireysel kişiler aracılığı ile deneyimsel ve gözlemsel yaşantılar sonucu değişim ve gelişim amaçlı kazanılan, öğrenilen, geliştirilen ve kullanılan sürekli öğrenme sürecidir. 

Yükseköğretim HIGHER EDUCATION

Lise öğreniminden sonra bir meslek alanında bilgi beceri veya bir uzmanlık alanı edindirmeye yönelik eğitim veren, yüsekokul ve  üniversitelerde gerçekleşen öğrenim kademesidir.

Yüz-yüze FACE-TO-FACE

İletişimde ileten ve iletilenin fiziksel olarak bir arada olması durumudur.

Yönetici ADMIN

Admin isimli hesap çoğu sistemde, en geniş yetkilerle donatılmış kullanıcıya aittir.

Yetişkin Öğrenme ANDROGOJI

Androgoji ,yetişkinlerin öğrenmesine yardım etme sanatı ve bilimi, yetişkin eğitimi kuram ve süreçleri ile teknolojisinin incelenmesi anlamına gelir

Yapay zeka ARTIFICIAL INTELLIGENCE

Bir bilgisayarın veya bilgisayar kontrolündeki bir robotun çeşitli faaliyetleri zeki canlılara benzer şekilde yerine getirme kabiliyeti.

Yapay Sinir Ağları ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS

İnsanlar gibi deneyimlerinden öğrenen, önceki öğrenmelerinden yola çıkarak çıkarımlarda bulunabilen ve karar verebilen matematiksel sistemlerdir. Sınıflama, kümeleme, tahmin, optimizasyon gibi işlemlerde kullanılmaktadır.

Yapay Sinir Hücresi ARTIFICIAL NEURON

Biyolojik sinir hücresinin işleyişini ve yapısını temel alarak modellenmiş olan yapay sinir hücreleri temelde girdiler, ağırlıklar, toplama fonksiyonu, aktivasyon fonksiyonu ve çıktıdan oluşmaktadır. Çeşitli parametrelere göre birbirlerine bağlanarak yapay sinir ağlarını oluştururlar.

Yaşam Tarihi Araştırması LIFE HISTORY SURVEY

Genellikle bir ya da daha fazla bireysel yaşam deneyimi üzerine odaklanan ve temel veri toplama tekniği görüşme olan araştırmalardır.

Yayın Yinelemesi DUPLICATION

Aynı bilimsel araştırmanın birden fazla dergide yayımlanması.

Yorumlama EXPLICATION

Bir metnin, sanatsal ürünün, davranışın veya bir konuşmacının söylediklerinin ne anlama geldiğini derinlemesine irdelemeye çalışan bir felsefe, kuram veya sanata yorumlama-tefsir denir.

yüz tanıma sistemleri FACIAL RECOGNITION SYSTEMS

Kişilerin fiziksel ve davranışsal özelliklerini göz önüne alarak yürütülen kimlik belirleme çalışmaları olarak tanımlanır.

Yapısal eşitlik Modeli STRUCTRUAL EQUATION MODEL

Gözlenen ve gizil değişkenler arasındaki nedensel ve korelasyonel ilişkiler oğrultusunda hipotezlerin bulunduğu modellerin test edilmesi için kullanılan kapsamlı bir istatistik yöntemidir.

Yapısalcılık STRUCTURALISM

Ontolojik olarak rölativizmi (doğru, toplum tarafından inşa edilir, yerel ve özeldir savı), epistomolojik olarak sübjektivizmi (bulguların hem araştırmacının hem de araştırma nesnesinin katılımıyla sunumu) ve metodolojik olarak ortak görüşlerle şekillenen çoklu gerçekliğe açık olmayı kapsayan pradigmadır. 

Z

Z Kuşağı GENERATION Z (GEN-Z)

(2000-2021 arası doğanlar)-Jenerasyon Z- Teknoloji çağı çocukları/ İnternet çağı çocukları

Z - Kitap (Zenginleştirilmiş Kitap) ENRICHED BOOK

Multimedya unsurlarıyla zenginleştirilerek hazırlanmış elektronik kitaplara verilen isimdir.

A

B

Ç

D

E

F

G

Ğ

H

I

İ

J

K

L

M

N

O

Ö

P

Q

R

S

Ş

T

U

V

W

X

Y

Z

Yukarı

Anasayfa

Yukarı

Anasayfa